Сўнгги пайтлар тез-тез танқидларга учраётган «Спорт» телеканалида Soccer club, деб номланувчи янги кўрсатув иш бошлаганидан буён маълум муддат ўтди. Ҳар ой якунида эфирга узатилаётган кўрсатув ўзбек футболидаги камчилик ва муаммолар таҳлилига бағишланади. Европадаги кучли бешлик чемпионатларини томоша қилмай қўйганимизга анча бўлди. Олий лиганинг ҳам асосан пойтахтда ўтказиладиган ўйинлари трансляция қилинмоқда. Шундай паллада Soccer clubга асос солиниши ранжиган қалбларни бироз юпатгандек, гўё.
Бошқа кўрсатувлардан фарқли ўлароқ, Soccer clubда жиддий муаммолар кўтарилмоқда. Ёш ва ғайратли журналист Диёр Имомхўжаевнинг бу борадаги саъй-ҳаракатлари таҳсинга сазовор. Масалан, кўрсатувнинг ўтган ой якунларига бағишланган сонида Ўзбекистон ёшлар терма жамоасининг жаҳон чемпионатидаги иштироки таҳлил қилинди. Хато ва камчиликлар очиқ-ойдин баён этилди. Айниқса, журналист Бахтиёр Шириновнинг ўзбек футболидаги «ёш суриш» иллати ҳақида айтган гаплари мухлисларда ёрқин таассурот қолдирди. Тан олайлик, бундай муаммоларни ошкора намойиш этишга ҳамма ҳам журъат этолмайди. Soccer club эса буни уддаламоқда! Шу сабабли тезда мухлислар кўнглидан жой олди.
Албатта, бундай кўрсатувларнинг кўпайгани яхши. Кучли тарғибот, таҳлил ва мулоҳаза йўқ жойда футбол ривожланармиди? Масалан, Европада миллионлар ўйини аллақачон шоу-бизнеснинг бир бўлагига айланиб улгурган. Айниқса, юлдуз футболчиларнинг бу борада ошиғи олчи: кундалик турмуш тарзи, тановул қилинадиган маҳсулотлар, кийиладиган либослар бренди - мухлислар буларнинг баридан хабардор бўлишни исташади. «Кўҳна қитъа» матбуотининг танқидларга ёндашуви ҳақидаку гапириш шарт эмас. Асосийси, ОАВда кўтариладиган ҳар қандай муаммо беэътибор қолиб кетмайди. Мутасадди шахслар томонидан дарҳол муносабат билдирилади. Мабодо танқиднинг асоссиз экани аниқланса, қоидага мувофиқ раддия берилади. Европа футболининг ривожланишида бу ҳам муҳим омиллардан саналади.
Хўш, бизда-чи? Футболимиз ривожи йўлида маҳаллий ОАВ ҳамда футбол ташкилотларининг қарашлари муштаракми? Келинг, шу ҳақда ҳам икки оғиз суҳбатлашсак.
Тўғрисини айтамиз, бу саволга дабдурустдан жавоб бериш мушкул. Бинобарин, шу вақтга қадар қанчадан-қанча муаммолар кўтарилмадими? Аммо танқидларга ҳар доим ҳам жавоб олинавермади. Эсимда, ўтган йили Келишилган ўйинларга қарши кураш қўмитаси танқид қилинганида, Аҳрол Иноятов ўз хонасида журналистлар билан суҳбат уюштирганди. Дарвоқе, ўшанда тажрибали мутахассис ижобий ўзгаришлар борасида ваъдалар берганди. Орадан маълум вақт ўтди, ўзгаришлар ҳақида эса аниқ фикр билдириш қийин. Олий лигада келишилган ўйинларга барҳам берилди, чоғи, қўмита фаолияти тилга олинмаяпти. Ҳа майли, мавзудан четлашмаган ҳолда, қўмита ишини назорат қилувчилар ихтиёрига топшира қолайлик.
Юртимизда футбол билан боғлиқ муаммоларни кўтариб чиқаётган ОАВ сони аста-секин ортмоқда. Soccer club кўрсатувининг фаолияти фикримизга яққол далил. Ҳозир деярли барча интернет ва босма нашрларда бир қатор танқидий мақолалар мунтазам чоп этилмоқда. Хусусан, InterFutbol газетаси саҳифаларида турли мавзуларга доир мулоҳазали мақолалар бисёр. Илгари муаммоларни кўтариб чиқиш муаммо туғдирарди. Эндиликда бош-қа соҳалар қатори спорт журналистикаси ҳам олға қадам ташлаяпти. Футболимизда рўй бераётган хато ва камчиликлар ўз вақтида аниқланиб, баён этилмоқда. Бироқ...
Юқорида Европа мисолида ОАВ ходимларининг ўрнига алоҳида тўхталдик. Ҳар қандай фикр-мулоҳаза эътиборсиз қолмаётгани тўғрисида сўз юритдик. Мазкур тажрибани юртимизда ҳам қўллаш вақти келмадимикан? Нима, журналистнинг танқидларга ўз вақтида тегишли жавоб олишга ҳаққи йўқми?
Олий лига тақвими танқид қилинади - ПФЛ жим. Терма жамоаларнинг тайёргарлик жараёни қалам остига олинади - ТЖМ жим. Энди ўзингиз ўйланг, шундай шароитда футболни ривожлантириш мумкинми? Бу ёқда жон куйдириб ёзсанг, кўрсатув тайёрласанг-у, мутасаддиларнинг «Кўзим кўр, қулоғим кар» қабилида муносабат билдиришлари мақсадга мувофиқмикан?
Шу ўринда мақолани бир мисол билан якунласак. Бир вақтлари ўзим ўқиган мактабда она тили ва адабиётдан дарс берадиган ўқитувчимиз бўлар эди. Дарсларнинг қизиқарли ўтишига катта эътибор қаратарди. Аммо шу инсон анча вақт ишлагач, нафақага чиқишни кутиб ўтирмай, мактабдан кетиб қолди. Сўрасам «Ёшим ўтгани сари аввалги иштиёқим қолмаяпти. Дарсларни апил-тапил, хўжакўрсинга ўтаётганимни сезиб қолдим. Бунақа ишлаб, болаларнинг умрига завол бўлиб нима қилдим, ундан кўра кетганим яхши эмасми? Ўрнимга бошқа ғайратлироқ ўқитувчи келар», - деди. Ваҳоланки, ўша домламиз дарсларни ажойиб тарзда ўтар, кўпчиликда адабиётга нисбатан меҳр уйғотган эди. Аммо виждон қурғур қийнаса, ёмон экан, ўз ишидан кўнгли тўлмай, мактабни ташлаб кетди.
Футболимиздаги баъзи «эшитмайдиган ва кўрмайдиган» мутасаддиларда ҳам ўша виждондан озгина бўлганида борми...
Матнда хатолик топсангиз, ўша хатони белгилаб, бизга жўнатинг (Ctrl + Enter).
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
