Франция футболи афсонаси Зайниддин Зидан ўз юртида яна яшил майдонга қайтди. Аниқроқ айтсак, Зизу 20 апрель куни ўз дўстларини йиғиб, «Сент-Этьен» клубига қарши хайрия учрашуви ўтказди. «Зидан ва Роналдо дўстлари», деб номланган фахрийлар термаси таркибида буюк француз ва бразилиялик «феномен»дан ташқари, Давид Трезеге, Кларенс Зеедорф, Жей-Жей Окоча, Юри Жоркаефф каби яқин ўтмиш юлдузлари майдонга тушишди. «Қашшоқликка қарши кураш» акцияси остида ўтган бу учрашувда собиқ футболчилар 7:9 ҳисобида ютқазган бўлсаларда, мухлисларга олам-олам завқ улашишди. Айтайлик, Роналдо шу куни «хет-трик»ка эришди. Учрашувдан тушган маблағ эса Ғарбий Африкада эбола вирусидан жабр чекаётганларга ёрдам тариқасида йўналтирилди. Хайрия ўйини бошланишидан олдин FIFA.com сайти ижодкорлари бетакрор Зизуни безовта қилиб, хайрия ўйинлари лойиҳасининг моҳияти ва унинг мураббийлик ишлари қандай ривожланаётганлиги билан қизиқишди.
- Ҳар йили камбағалликка қарши хайрия ўйинларида қатнашасиз. Бу сизга жисмоний томондан муаммо туғдирмайдими?
- Ҳа, маълум даражада қийинчилиги бор. Ахир узоқ танаффусдан сўнг яна бутса кийиб, майдонга тушишнинг ўзи бўлмайди. Лекин энг асосийси - инсонларга ёрдам қўлини чўзиш. Бу каби хайрия ўйинларини 12 йил олдин бошлаганмиз. Халқлар муаммосига бефарқ қараб турмаслик - инсоний бурчимиз. Бу сафарги ўйинимиз эбола вирусидан жабрланганларга ёрдам бериш, уларга далда бўлиш мақсадида уюштирилмоқда. Зеро, у Африкада катта қўрқувни юзага келтирди. Аслида энг қийини ўйинда тўп суриш эмас, балки уни ташкил қилиш. Сиз йиғилганларга сифатли футбол, бошқача айтганда, ўзига хос байрам улашиш ҳақида ўйлашингиз шарт. Яъни ҳаммаси яхши шоу кўринишини олиши зарур. Тўғри, жисмоний томондан ҳам талаб даражасида бўлишингиз лозим. Иккинчи томондан, ўйнаш ва футболга нисбатан эҳтиросимни ўзгалар билан баҳам кўриш менга доимо роҳат бағишлайди.
- Бир кун келиб, бундай тадбирда мураббий ролида иштирок этишни тасаввур қила оласизми?
- Мен ҳеч қаерга шошилаётганим йўқ. Кучим етгунича, майдонда ўйнашни хоҳлайман (кулади). Мураббийлик қочиб кетмайди. Юқорида айтдим, лойиҳага 12 йил олдин асос солгандик, энди уни камида яна шунча вақт давом эттиришимиздан умидворман.
- Умуман, бу каби хайрия учрашувларига қандай тайёргарлик кўрасиз?
- Мухлислар биз - фахрийлар қандай ўйнашимиз ва югуришимизни кўриш учун келишади. Доимо жисмоний ҳолатимни бир маромда ушлаб туришга ҳаракат қиламан. Айтайлик, вақти-вақти билан югураман, аммо бу ёшда ўйинни тўлиқ майдонда ўтказишнинг иложи йўқ. Қайтараман, энг асосийси - ниманидир мухлислар ёдига солиш.
- Футболчилик пайтингиз «Сент-Этьен» стадионидан қандай хотиралар қолган?
- Буюк хотиралар йўқ, чунки бу ерда кўп ўйнаган эмасман. Тўғри, бир сафар «Кан»нинг «Сент-Этьен»га қарши учрашувида ўнг қанот ҳимоячиси сифатида майдонга тушганим эсимда. Ўшанда 5-рақамда ўйнаб, вазифамни яхши уддалагандим. Бироқ ҳозир ўйиннинг ўзини кўпчилик эслолмаса керак.
- «Қашшоқликка қарши кураш» акцияси 2003 йилдан буён қанчалик ўзгарди?
- Хурсанд қиладиган томони, футболчилар таклифимизга доимо ижобий жавоб беришади. Чунки улар бу жуда муҳимлиги ва вақт сарфлашга арзийдиган лойиҳа эканлигини яхши тушунишади. Ортда қолган даврда кўплаб собиқ юлдузлар шу баҳона майдонга қайтишди ва сафимиз тобора кенгайиб боряпти. Энг ёқимлиси, мухлислар ташрифи чакки эмас. Кўп ўйинларимизда трибуналар лиқ тўлади. Сир эмас, айримлар футболчиларни худбинликда айблашади. Бизнинг лойиҳамизга қараб айтсак, бундай эмас. Ҳаттоки, амалдаги футболчилар ҳам хайрия учрашувида иштирок этиш таклифини рад этишмаяпти. Мисол учун, бу сафар Пьер-Эмерик Обамеянг клубининг тиғиз тақвимига қарамай, бу ерга келиш учун вақт ажратди.
- Футболчилик пайтингиз етарлича завқли, ёрқин дамларни бошдан ўтказгансиз. Айтингчи, мураббий сифатида ҳам шундай завқ оляпсизми?
- Бу роҳатланишнинг бошқача манбаси. Футболчи сифатида фақат ўзингизни ўйлайсиз. Мураббийликда эса барча ҳақида қайғуришингизга тўғри келади (кулади). Тўғри, мен футбол ўйнаётган пайт ҳам бошқалар ҳақида кўп ўйлардим. Мураббийнинг иши - қўл остидаги ўйинчиларни яхши ҳолатга чиқариш. Ишонинг, бу ҳам етарлича қизиқарли ва ҳузурбахш юмуш.
- Мураббийликдаги ижодкорлигингизни қандай тавсифлайсиз?
- Майдонда ҳам ижодкор ўйинчи эдим ва бу борада ҳануз ўзгарганим йўқ. Фақат ижоднинг шакли бошқача. Бордию, жамоангизда нимадир ўхшамаётган бўлса, тушунишингиз керакки, ёндашувни бироз ўзгартиришингиз талаб этилади. Агар, ўйлаган режангиз амалга ошаётган бўлса, билингки, тўғри йўлдан кетяпсиз.
- Ўйин услубингизни аниқлаб олдингизми?
- Доимо ҳужумкор футбол тарафдори бўлганман. Лекин бунда ҳужум ва ҳимоя ўртасидаги балансни ушлаш лозим. Чунки айниқса, ҳозирги футболда мустаҳкам ҳимоясиз ҳеч қаерга боролмайсиз. Асосий ақидам оддий: футбол фақат хурсандчилик улашиши керак. Ҳарқалай, мухлисларни сиқилтириш учун мураббийликка ўтмаганим аниқ. Жамоамдан доимо яхши ўйнашни талаб этаман. Яъни тезкорлик ва маҳсулдорликни ёқлайман. Хуллас, ўз фалсафамдаги ўйинни секин-аста амалга татбиқ этяпман.
- Машҳурлигингиз шогирдларингиз орасида дарҳол ҳурмат қозонишингизга ёрдам беряптими?
- Эҳтимол машҳурлигим сабаб, йигитлар менга кўпроқ қулоқ тутишар. Аммо ўзим бундан фойдаланишни истамайман. Чунки ўртада аввало, дўстона муносабат шакллантиришни истайман.
- «Реал Мадрид»нинг тирик афсонаси ҳисобланасиз. Айтингчи, мураббийлик ишида қандайдир муаммоларга йўлиқмаяпсизми?
- Ҳа, ўтмишим туфайли раҳбарият билан келишишим нисбатан осонроқдир. Аммо ўзимни эркин тутишим ноўрин. Зеро, ўринбосарлар жамоаси олдида ўзига яраша вазифаси бор. Қолаверса, ўзим ҳам аниқ мақсадни белгилаганман. Демоқчиманки, иш жараёнида клубдаги алоҳида мақомимдан сира фойдаланмайман.
- Бугунги кунда Зидан орзусидаги ўйинни кўрсатаётган бирор футболчи борми?
- Саволни бундай қўймаслик керак. Мен ўйинларини завқланиб кузатадиган футболчилар кўп. Айтайлик, Лионель Месси ва Криштиану Роналду. Улар фантастик даражада қобилиятли. Лекин яширмайман, менга Эден Азар кўпроқ ёқяпти. Унинг майдондаги ҳаракатлари кишига шунчаки, завқ улашади. Яна ўзини тутиши ҳам ажойиб. Муҳими эса, Эден йилдан-йилга кучли ўйнамоқда ва ҳали янада ўсиш имкониятига эга. Менимча, «Челси»нинг АПЛ турнир жадвалида етакчилик қилаётганида, айнан Азарнинг улуши катта.
Матнда хатолик топсангиз, ўша хатони белгилаб, бизга жўнатинг (Ctrl + Enter).
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
