Аксарият мухлислар учун Абел Шавьер Евро-2000 доирасидаги Франция-Португалия учрашуви туфайли эсда қолган. Аммо бу футболчи унгача ҳам яхшигина машҳурликка эга эди.
Абел Шавьер 1975 йилгача Португалия мустамлакаси бўлган Мозамбикда (Нампула шаҳри) туғилган. Мамлакатда метрополга қарши норозилик намойишлари бошланганида, Абел оиласи Лиссабонга кўчиб ўтди.
У ерда болалигидан футболга меҳр қўйган Шавьер “Лиссабон Спортинг” академиясига ўқишга киришга муваффақ бўлди. Тўғри, 15 ёшида у Амадоранинг “Эстрела” клуби мактабига кўчиб ўтиши керак эди.
17 ёшида Шавьер “Эстрела” таркибида дебют қилди. Кейин клуб Португалия чемпионатининг юқори дивизионидан тушиб кетди, аммо бу Шавьер учун имконият эди. Бир қанча етакчи футболчилар кетганидан кейин ёш футболчи жамоа таркибидан жой олди. Шавьер ҳам ҳимоя марказида, ҳам ўнг чизиқда ўйнади ва тезда ўзини кўрсата олди.
1992-1993 йилги мавсумда “Эстрела” Португалия Сегундасини ютади, Шавьер эса “Бенфика”дан таклиф олади. Биринчи мавсумда Абел мамлакат чемпионига айланади ва Португалия терма жамоасига чақирув олди. Мамлакатнинг етакчи клубининг асосий футболчисии, унвонлар учун курашадиган, Европа мусобақаларида ўйнайдиган жой. Ёш футболчига яна нима керак? Аммо Абел бошқача фикрда эди.
У “Бари” билан шартнома имзолаб, ўша пайтдаги дунёнинг энг кучли лигаси А Сериясига йўл олди. Тажриба омадсиз чиқди – Шавьер таркибда мустаҳкам ўрин эгаллай олмади, бор-йўғи 8 та ўйин ўтказди, “Бари” эса Италия элит дивизионини тарк этди.
Испанияда Шавьер доимий ўйин амалиётига эга эди, аммо унинг янги клуби“Оведо” элитада қолиш учун курашди ва 1997-1998 йиллар мавсумида у бу курашда мағлуб бўлиб, Сегундага тушиб кетди. Ва португалиялик Голландия чемпионатига йўл олди, лекин “ПСВ” учун атиги бир мавсум ўйнади ва йигирма ўйин ўтказди.
“Эвертон”да Шавьернинг фаолияти яна юқорига қараб ривожлана бошлади. У асосий таркибдан жой олди, яна терма жамоага чақирила бошланди. 2002 йил январь ойида эса Шавьер Ливерпулнинг бошқа клубига ўтишга қарор қилди.
Португалияликнинг “Ливерпуль”даги дебюти омадли бўлиб чиқди. 26-тур доирасидаги “Ипсвич Таун”га қарши сафар учрашувида Шавьер 16-дақиқада ҳисобни очди ва “Ливерпул” 6:0 ҳисобида ғалаба қозонди.
Аммо Шавьер “қизиллар” таркибида ўз ўрнига эга бўла олмади. Йил давомида у бор-йўғи 19 та ўйин ўтказган ва 2003 йилнинг январида “Галатасарой”га ижарага берилган.
Умуман олганда, Абел Шавьернинг фаолиятини шу билан якунланган деб ҳисоблаш мумкин, у санаб ўтилган клубларнинг бирортасида ўзини кўрсатмаган. “Мидлсбро”да ўйнаб юрган пайтида эса Шавьернинг қонида допинг топилган. Ҳимоячи 18 ойлик дисквалификасия олди, кейинчалик бу муддат бир йилга қисқартирилди.
Тақиқни ўтаб бўлгач, Шавьер АҚШга жўнаб кетди ва у ерда "Лос-Анжелес Гелакси"да Девид Бекхем билан майдонга тушди. Бироқ, бу узоқ давом этмади. Бош мураббий Рууд Гуллит билан жанжаллашиб қолган португалиялик экссентрик футболчи фаолиятини якунлашга қарор қилди.
Португалия терма жамоаси
1993-2002 йиллар
Абел Шавьер 10 йил давомида Португалия терма жамоасига чақирилган (вақти-вақти билан), аммо бунинг учун бор-йўғи 20та ўйин ўтказган. 90 йилларда португалиялик жаҳон чемпионатларида иштирок эта олмади ва Шавьер Евро-1996 учун қайдномага кирмади.
Унинг учун терма жамоадаги биринчи йирик турнир 2000 йилги Европа чемпионати бўлган. Абел у ерда бор-йўғи иккита ўйин ўтказди, лекин у бутун дунё бўйлаб мухлислар томонидан эслаб турилди ва ҳеч қандай ҳолатда ўзининг экстравагант кўриниши билан.
Ярим финал Франция – Португалия учрашувининг асосий вақтининг сўнгги сонияларида Луиш Фигунинг хизматидан сўнг Шавьер боши билан ажойиб зарба берди, бироқ Фабиен Бартез жамоасини қутқариб қолишга муваффақ бўлди. Қўшимча вақтда эса учрашув тақдирини ҳал қилган ноаниқ эпизод юзага келди.
2002 йилги жаҳон чемпионатида Португалия терма жамоаси гуруҳдан чиқа олмади. Абел Шавьер фақат бир марта майдонга тушиб, Жанубий Корея терма жамоаси билан ўйинда захирадан майдонга тушди. Жаҳон чемпионатидан сўнг дарҳол Шавьер терма жамоадаги фаолиятини якунлаганини эълон қилди.
Матнда хатолик топсангиз, ўша хатони белгилаб, бизга жўнатинг (Ctrl + Enter).
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
