Бугун 16 май, 2026 йил, шанба.

      • 15.05.2026 00:30
      • Реал Мадрид
      • 2:0
      • Реал Овьедо
      • 17.05.2026 22:00
      • Райо Вальекано
      • -:-
      • Вильярреал
      • 17.05.2026 22:00
      • Атлетико
      • -:-
      • Жирона
      • 17.05.2026 22:00
      • Осасуна
      • -:-
      • Эспаньол
      • 17.05.2026 22:00
      • Атлетик Бильбао
      • -:-
      • Сельта
      • 17.05.2026 22:00
      • Эльче
      • -:-
      • Хетафе
      • 17.05.2026 22:00
      • Леванте
      • -:-
      • Мальорка
      • 17.05.2026 22:00
      • Реал Сосьедад
      • -:-
      • Валенсия
      • 17.05.2026 22:00
      • Севилья
      • -:-
      • Реал Мадрид
      • 17.05.2026 22:00
      • Реал Овьедо
      • -:-
      • Алавес
      • 16.05.2026 00:00
      • Астон Вилла
      • 4:2
      • Ливерпуль
      • 17.05.2026 16:30
      • Ман. Юнайтед
      • -:-
      • Ноттингем Форест
      • 17.05.2026 19:00
      • Эвертон
      • -:-
      • Сандерленд
      • 17.05.2026 19:00
      • Брентфорд
      • -:-
      • Кристал Пэлас
      • 17.05.2026 19:00
      • Лидс
      • -:-
      • Брайтон
      • 17.05.2026 19:00
      • Вулверхэмптон
      • -:-
      • Фулхэм
      • 17.05.2026 21:30
      • Ньюкасл
      • -:-
      • Вест Хэм
  • «A» Серия
      • 17.05.2026 15:00
      • Комо
      • -:-
      • Парма
      • 17.05.2026 15:00
      • Женоа
      • -:-
      • Милан
      • 17.05.2026 15:00
      • Ювентус
      • -:-
      • Фиорентина
      • 17.05.2026 15:00
      • Пиза
      • -:-
      • Наполи
      • 17.05.2026 15:00
      • Рома
      • -:-
      • Лацио
      • 17.05.2026 18:00
      • Интер
      • -:-
      • Верона
      • 17.05.2026 21:00
      • Аталанта
      • -:-
      • Болонья
      • 17.05.2026 23:45
      • Кальяри
      • -:-
      • Торино
      • 17.05.2026 23:45
      • Сассуоло
      • -:-
      • Лечче
      • 17.05.2026 23:45
      • Удинезе
      • -:-
      • Кремонезе

Opta суперкомпьютери Ўзбекистоннинг ЖЧ-2026даги имкониятларини баҳолади [7948]

Флорентино Перес Килиан Мбаппе билан шошилинч учрашув ўтказади [2612]

Zo'r TV телеканали 16-май куни Англия кубогининг финали — «Челси» - «Манчестер Сити» ўйинини жонли трансляция қилади [1702]

АПЛ. «Астон Вилла» «Ливерпуль»ни мағлуб этиб, Чемпионлар лигаси йўлланмасини қўлга киритди (видеошарҳ) [1611]

Моуриньонинг «Реал» билан шартнома муддати маълум бўлди [1515]

Marca: Жозе Моуриньо — 99 фоизга «Реал»нинг янги бош мураббийи [1412]

Перес «Реал» учун янги юлдуз танлади [1381]

Карло Анчелотти: «Агар Жозе «Реал»га қайтса, бундан хурсанд бўламан» [1326]

«Ҳеч қачон!»: Пеп Гвардиола «Манчестер Сити»дан кетиши ҳақидаги хабарларга кескин жавоб қайтарди [1162]

Фермин Лопес Флорентино Переснинг «ўғирланган совринлар» ҳақидаги айбловига кескин жавоб қайтарди [1151]

«Ливерпуль» дарвозасига иккита гол урган Уоткинс рақиб ҳимоясининг заиф томонини айтди [0]

Эмери «Ливерпуль» устидан қозонилган ғалабадан сўнг: «Чемпионлар лигасига йўлланма олиш — бу шунчаки фантастика!» [0]

«Сити» ярим ҳимоячисини трансферга қўйди [0]

Чемпионлар лигасининг умумий босқичига йўлланма олган жамоалар сони 21 тага етди [0]

Стефан Эль-Шаарави «Рома»дан кетишини эълон қилди [0]

«Ливерпуль» Алиссон учун «Ювентус»дан қанча сўраётгани маълум бўлди [0]

Фермин Лопес Флорентино Переснинг «ўғирланган совринлар» ҳақидаги айбловига кескин жавоб қайтарди [0]

Бернарду Силва нима учун «Арсенал»ни ёқтирмаслигини айтди [0]

«Арсенал» АПЛ грандлари билан 80 миллионлик даниялик иқтидор учун курашга қўшилди [0]

«Челси»нинг асосий ҳимоячиси «Манчестер Сити»га қарши ўйинни ўтказиб юбориши мумкин [0]

Турнир жадвали

Жамоа Ў О
1 Барселона 36 91
2 Реал Мадрид 36 80
3 Вильярреал 36 69
4 Атлетико 36 66
5 Бетис 36 57
6 Сельта 36 50
7 Хетафе 36 48
8 Реал Сосьедад 36 45
9 Райо Вальекано 36 44
10 Атлетик Бильбао 36 44
11 Севилья 36 43
12 Валенсия 36 43
13 Осасуна 36 42
14 Эспаньол 36 42
15 Алавес 36 40
16 Жирона 36 40
17 Эльче 36 39
18 Мальорка 36 39
19 Леванте 36 39
20 Реал Овьедо 36 29

Ўтган ўйинлар. 36-тур

36-тур Сельта 2-3 Леванте
36-тур Бетис 2-1 Эльче
36-тур Осасуна 1-2 Атлетико
36-тур Эспаньол 2-0 Атлетик Бильбао
36-тур Вильярреал 2-3 Севилья
36-тур Алавес 1-0 Барселона
36-тур Хетафе 3-1 Мальорка
36-тур Валенсия 1-1 Райо Вальекано
36-тур Жирона 1-1 Реал Сосьедад
36-тур Реал Мадрид 2-0 Реал Овьедо

Навбатдаги ўйинлар. 37-тур

17/05 22:00 Райо Вальекано - Вильярреал
17/05 22:00 Севилья - Реал Мадрид
17/05 22:00 Реал Сосьедад - Валенсия
17/05 22:00 Леванте - Мальорка
17/05 22:00 Эльче - Хетафе
17/05 22:00 Атлетик Бильбао - Сельта
17/05 22:00 Осасуна - Эспаньол
17/05 22:00 Атлетико - Жирона
17/05 22:00 Реал Овьедо - Алавес
18/05 00:15 Барселона - Бетис

Сўровнома

Хозирча сўровнома ўтказилмаяпти.

ТВ дастурлар

Блогдаги ўзгаришлар

Теглар булути

Хабарлар архиви

Хитой футбол лойиҳаси нега «ухлади»?

Баҳо:
+ | -
ОСИЁ / Миллий чемпионатлар / Хитой Супер Лигаси
Рукн: Янгиликлар
A A A

ёхуд футболсевар Си Цзинпиннинг уч орзуси ҳақида

Сўнгги вақтлар Саудия Арабистони клублари сарфлаётган миллиардлар футбол оламининг асосий муҳокама мавзусига айланди. Айримлар бу вақтинчалик жараён эканлиги, яқин ўтмишда Хитойда кузатилган воқеа саудлар билан ҳам юз беришини башорат қилишмоқда. Хўш, катта трансферлар билан Шарқий Осиёда кучли «шовқин» кўтарган хитойликларга нима бўлди? Аслида бу «шовқин»дан мақсад нима эди-ю, нега барчаси бирдан тўхтаб қолди?

«АПЛ хавотирга тушиши керак. Хитойликларда барчани ортда қолдириш учун катта молиявий ресурс бор». Арсен Венгер 2016 йилнинг 4 февралида берган интервьюсида айнан шундай жумлалар бор эди: «Хитой Европанинг барча лигаларини ортда қолдириш учун етарли молиявий кучга эга». Венгернинг ушбу сўзлари айтилгунга қадар Пау­линьо, Робиньо, Демба Ба, Асамоа Гьян, Рамирес, Жервиньо, Жексон Мартинес ва Фредди Гуа­рин каби Европада кўзга кўринган футболчилар аллақачон «сариқ ўлка»га йўл олган эдилар. Интервьюдан бир кун ўтиб эса, «Жиангсу Сунин» клуби Алекс Тейшейра трансфери учун «Шахтёр» (Донецк)га 50 млн. евро тўлади. Франциялик мутахассис ҳақ бўлиб чиқди: айнан ўша йилги қишки трансферлар ойнасида Хитой лигаси харидларга сарфланган маблағ ҳисоби бўйича чиндан ҳам, Европанинг барча чемпионатларини ортда қолдирди. Аслида Хитой каби иқтисодий томондан тараққий этган мамлакатларда футбол ҳам ривожланиши табиий жараён. Аммо эволюцион ривожланиш ўрнига революцион сакрашнинг ўзига яраша сабаблари бор эди. 

Тушунарли бўлиши учун барчасини узоқдан бошлаймиз. Ўтган асрнинг ўрталарида Тайвань ороли билан юзага келган сиёсий сабабларга кўра, хитойлик спортчилар деярли 30 йил давомида Олимпиада ўйинларида қатнашолмадилар. Фақат 1980 йилдан кейин Хитой МОҚ ва ФИФАга қайтди ва dzyugo tiji лойиҳасини ишлаб чиқишга тушди. Унга мувофиқ, ҳукумат мамлакат бўйлаб барча спорт турларини оммалаштириш ва ривожлантириш устида жиддий ишлаши, Олимпиада ўйинларидаги ғалабалар эвазига ўз суверенитетини мустаҳкамлаши керак эди (1956-1976 йиллар оралиғида жаҳон ҳамжамияти томонидан Тайвань ороли ҳудудида жойлашган мамлакат Хитой Республикаси сифатида тан олинган ва унга Олимпиадада қатнашиш ҳуқуқи берилган. Биз билган Хитой Халқ Республикаси эса деярли бирор мамлакат томонидан тан олинмаган). 

ХХР раиси - Си Цзинпин орзулари... Узоқ тайёргарлик ва курашлардан сўнг Хитой 2008 йилги Олимпиада мезбонлигини қўлга киритади. Мусобақа юқори савияда ўтади, олтин медаллар сони бўйича хитойлик спортчилар 1-ўринни эгаллашади. Аммо футболсевар Си Цзинпин бу натижалардан ҳали кўнгли тўлмаганини маълум қилади ва ўзининг уч орзуси ҳақида гапиради:

- Хитой термасининг жаҳон чемпионатига чиқиши

- Хитойнинг жаҳон чемпионатига мезбонлик қилиши

- Хитой термасининг жаҳон чемпионатида ғолиб бўлиши.

Ўз тарихида мундиалга бир марта (2002 йил) борган Хитой футболи олдида яна бир катта миссия турганди. Ҳукумат лойиҳасига кўра, барча инвесторларга Хитой футбол клубларини молиялаштириш тавсия қилинади ва бунинг эвазига компанияларга солиқ имтиёзлари тақдим этилиши айтилади. Натижада мультимиллионер корпорациялар футболга катта сармоя билан кириб келади. 

- Alibaba (AliExpress ва Taobao электрон тижорат платформалари эгаси) «Гуанжоу Эвергранд» клубининг 50 фоиз акциясини сотиб олади. Бу жамоа таркибида Робиньо, Паулиньо ва Жексон Мартинес ўйнашади.

- Greenland (Хитойнинг йирик қурилиш компанияси, жаҳоннинг 500та энг йирик гуруҳларидан бири) «Шанхай Шенхуа»ни сотиб олади. Кейинроқ Демба Ба, Фредди Гуарин, Карлос Тевес ва Стефан ал Шаарави шу клубда тўп суришади.

- Suning (йирик хўжалик техникалари дўкони) «Жиангсу Сунин»ни тўлиқ харид қилиб, Алекс Тейшейра, Рамирес ва Жо каби футболчиларни олиб келади.

- China Fortune Land Development (қурилиш компанияси, фақат раҳбарининг бойлиги 4 млрд. долларга баҳоланган) «Хэбей» эгасига айланади, таркибни Жервиньо, Эзекьель Лавесси, Хавьер Маскерано ва Эрнанес билан тўлдиради.

- SIPG (Шанхай халқаро порти) «Шанхай СИПГ» клубини харид қилиб, унга ўз номини беради. Оскар, Халк, Марко Арнаутович, Асамоа Гьян ва ҳамюртимиз Одил Аҳмедов шу жамоада тўпланишади.

Умуман, 2010 йилдан эътиборан жаҳон футболидаги энг кучли мутахассислар Хитойдан таклиф ола бошлашади. Хориждан нафақат номдор футболчи ёки мураббийлар, балки болалар секторининг энг кучли мутахассислари, массажчилар ва ҳаттоки, витаминологлар ҳам жалб этиладилар. Энг асосий мақсадлардан бири - 2050 йилгача Хитой термасининг жаҳон чемпионатида ғолиб чиқишини таъминлаш. Умуман, мақсадлар рўйхати жуда кенг бўлган:

- 2020 йилгача - 20 мингта футбол мактаби ва 70 мингта майдонча қуриш, уларда 30-50 млн. ўқувчининг шуғулланиши

- 2030 йилгача - 50 мингта мактаб қуриш, Хитой термасини Осиёнинг энг кучли жамоаларидан бирига айлантириш

- 2050-йилгача - Хитой миллий жамоасини ФИФА рейтингида кучли 20таликка олиб чиқиш ва албатта, жаҳон чемпионати олтин медали!

2012 йили Хитой футболи фахри - «Гуанжоу» академияси очилди. Ушбу даргоҳ қурилишига 185 млн. доллар сарфланган. Гап жаҳондаги энг катта футбол академияси ҳақида кетмоқда: «Реал» тизимида ишлаган испаниялик 24 нафар мураббий 2577 нафар тарбияланувчи билан шуғулланади. Асосийси, катта харидлар самара бериб, хитойликлар ОЧЛда кетма-кет зафарли юришларни амалга оширишади. Хусусан, 2016-2017 йиллар Хитой футболи энг юқори нуқтасига кўтарилади. Лойиҳа натижасини кўрган кўплаб нисбатан ёш иқтидорлар ҳам секин-аста Хитойга юзланишади: Янник Карраско, Стефан ал Шаарави, Талиска, Аксель Витцель ва ҳоказо. Аммо умидлар ўзини оқламайди. Ҳукуматнинг яхши ният билан амалга татбиқ этган ҳар бири иши акс таъсир кўрсата бошлайди.

Инқироз сабаблари: легионерлар учун лимит, ўзгарувчан регламент ва расмиятчиликка айланган футбол. Ҳаммаси тушунарсиз лимит сиёсатидан бошланган эди. Хитой чемпионати регламентига кўра, жамоалар 4 нафар хорижлик ва 1 нафар осиёлик футболчини рўйхатдан ўтказа оларди. Натижада осиёлик футболчи позицияси учун кураш жуда жиддий тус олади, маҳаллийлар трансфер баҳоси ҳам кескин ошиб кетади. 35 ёшида «Шанхай Шенхуа» сафига қўшилган австралиялик Тим Кэйхилл барчасини кескин қоралаганди: «Одамлар бу ерга аввалгидек футбол учун келишмаяпти. Хитойда пул ҳукмрон. Бу мамлакатга ёрдам беради, лекин футболчилар фаолиятига эмас. Ўта кетган аҳмоқлик, яқин орада Хитойнинг ўзида ҳам 100 миллионлик трансферлар амалга оширилса, асло ажабланманг». Боз устига, хитойликлар ҳар йили лига регламентига ўзгартириш киритишга одатланишади. Мамлакат футбол федерацияси раҳбарияти эса 2017 йилдан клублар олдига янги талаблар қўя бошлайди: «4+1» шаклидаги легионерлар лимитидан ташқари, қайдномада 23 ёшдан кичик камида икки футболчи бўлиши, улардан бири асосий таркибдан жой олиши зарурлиги таъкидланади. 

Кейинги лимит - клублар харажатини чеклаш. Қолаверса, трансферлар учун 100 фоиз солиқ жорий этилади. Агар жамоа янги легио­нер учун 7 миллион доллардан кўпроқ сарфласа, ёшлар футболини ривожлантириш жамғармасига ҳам шунча маблағ ажратиши керак эди. Янги тизим иш бермади. Хорижликлар оқими кескин камайди, борлари ҳам норози кайфиятда эдилар. 23 ёшдан кичик футболчилар ўйиннинг 2-дақиқасидаёқ алмаштирилган ҳолатлар кузатилди. Футбол шунчаки, расмиятчиликка айланди-қолди. 2019 йил охирида қоидалар яна ўзгартирилди. Энди жамоаларга маош чегараси белгиланди - 142 миллион евро. Янги легионерлар лимитига кўра, турли қитъалардан 5 нафаргача футболчи харид қилиш мумкин эди, лекин улардан 4 нафари асосий таркибда ўйнай оларди. Барчаси ин­қирозга қараб кетаётганди. Буни ўша вақтда Хитой футбол федерацияси президенти Чен Цюан ҳам таъкидлашга улгурди: «Агар вақтида чора кўрмасак, кўплаб клублар таназзулга юз тутишидан қўрқаман». Аммо жуда кеч бўлганди. 2020 йилнинг баҳорида «Тянжин» банкрот ҳолатини тан олди. Клуб 2019 йил охиридан буён янги ҳомий қидиришга тушди, бироқ уни ҳеч ким текинга ҳам олмади - 145 миллион долларга тенг қарз (100 миллион долларлик актив) бор эди. Янги солиқ чекловлари эса Европа ҳамда Жанубий Америка юлдузларининг қочишлари билан тугади: Халк ва Ромуло Бразилияга, Стефан ал Шаарави ва Грациано Пелле Италияга, Янник Карраско Испанияга, Саломон Рондон Россияга... Сандро Вагнер ва Обафеми Мартинс эса бутсаларини михга илишди. Шу тариқа Хитой чемпионати том маънода суперюлдузлар лигасига айланолмади. Йўқ, мамлакатга худди Саудияда бўлаётгани каби «Олтин тўп» соҳиблари келишмади. Хитойликлар ҳатто вақтида жамоасиз қолган Гарет Бэйл, Франк Рибери ёки Радамель Фалькао даражасидаги футболчиларни ҳам трансфер қилолмадилар. Ёш иқтидорлардан эса фақат Оскарни эслаш мумкин. Айни пайт Хитой чемпионати ОФК коэффициентлар жадвалида 7-ўринни эгаллаб турибди (Саудия Арабистони, Жанубий Корея, Япония, Эрон, Қатар ва Ўзбекистондан кейин). Ҳозирча янги лойиҳалар ҳам йўқ. Шундай қилиб сершовқин Хитой футболидан фақат «унинг вайроналари қолди», холос. Саудия-чи? «Чин юрти» эплолмаган ишни араб диёри уддалармикан?! Буни энди вақт кўрсатади...

Манба: Интерфутбол газетаси
Киритилди: 22:49, 14.09.2023. Ўқилди: 2700 марта. Фикрлар: 0 та.

Матнда хатолик топсангиз, ўша хатони белгилаб, бизга жўнатинг (Ctrl + Enter).


Бўлимга тегишли қизиқарли хабарлар

Биласизми, Профессионал футболчи бир ўйинда ўртача 10–13 км масофани босиб ўтади.

Тўпурарлар жадвали

Футболчи Гол
1 Реал Мадрид Килиан Мбаппе 24
2 Мальорка Ведат Мурики 22
3 Осасуна Анте Будимир 17
4 Барселона Ферран Торрес 16
5 Барселона Ламин Ямаль 16
6 Реал Мадрид Винисиус Жуниор 15
7 Реал Сосьедад Микель Ойарсабаль 15
8 Сельта Борха Иглесиас 14
9 Атлетико Александр Серлот 13
10 Барселона Роберт Левандовски 13

Сўнгги хабарлар

Бошқа хабарлар →

Конференция

Қаҳрамон Асланов

Онлайн савол-жавоб


Шуҳрат Шокиржонов

Фақат футбол ҳақида


Шерзод Ражабов

Кучли Бешлик


Ҳасанали Қодиров

Онлайн савол-жавоб


барча конференциялар »
© STADION.UZ
Гувоҳнома №0917. Берилган санаси: 02.12.2013. Муассис: «OSIYO KABEL» МЧЖ. Бош муҳаррир: Бўронов Олимхўжа Азимхўжа ўғли. Таҳририят манзили: 100057, Тошкент шаҳри, Уста Ширин 125. E-mail: admin@stadion.uz
Барча ҳуқуқлар ҳимояланган. Сайт материалларидан тўлиқ ёки қисман фойдаланилганда веб-сайт манзили кўрсатилиши шарт.
Блогдаги материаллар учун блог эгаси, хабарлар остидаги фикрлар учун фойдаланувчининг ўзи жавобгар.

счётчик