АҚШнинг Лос Анжелес шаҳрида Жаҳон чемпионати баҳслари давом этмоқда. Душанба куни Эрон ва Янги Зеландия терма жамоалари майдонга тушди. Ўйин 2:2 ҳисобидаги дуранг билан якунланди. Аммо бу сафар мухлисларнинг эътибори футболга эмас, стадиондаги сиёсий норозиликларга қаратилди.
Бу ўйин атрофида жуда катта сиёсий воқеалар юз берди. Маълумки, февраль ойида АҚШ ва Исроил Эронга ҳужум қилган эди. Ўйиндан бор-йўғи бир кун олдин бу урушни тўхтатиш бўйича тинчлик келишуви эълон қилинди. Эронлик футболчилар ана шундай оғир ва зиддиятли вазиятда АҚШга боришди. Улар бунга қадар қўшни Мексикада машғулот ўтказиб келаётган эди.
Лос-Анжелес шаҳрида эронликлар жуда кўп яшайди. Уларнинг аксарияти 1979-йилги инқилобдан кейин ўз ватанидан қочиб кетган инсонлардир. Шу сабабли стадиондаги одамларнинг кайфияти икки хил бўлди. Бир томондан, улар Эрон миллий жамоасини Жаҳон чемпионатида кўришдан хурсанд эди. Иккинчи томондан эса, Теҳрон ҳукуматининг ҳаракатларидан қаттиқ ғазабда эди.
Стадиондаги мухлисларнинг бир қисми ўз жамоасини тинимсиз қўллаб-қувватлади. Аммо кўпчилик Эрон ҳукуматига қарши эканини очиқчасига кўрсатди. Улар стадионга 1979-йилгача ишлатилган эски Эрон байроқларини кўтариб киришди. “Шер ва қуёш” расми туширилган бу байроқ ҳозирда норозилик рамзи ҳисобланади.
Ҳатто баъзи эронлик мухлислар рақиб жамоа — Янги Зеландияга мухлислик қилди. Ўз футболчилари тўпга текканда эса ҳуштак чалиб, халал беришга уринди. Стадион ташқарисида ҳам юзлаб одамлар ҳукуматга қарши плакатлар билан намойиш ўтказди.
Эрон ҳукумати аввалроқ FIFA’га шарт қўйган эди. Улар “Агар стадионга эски байроқлар киритилса ёки шиорлар айтилса, ўйинни тўхтатамиз” деб таҳдид қилганди. Аммо АҚШ хавфсизлик хизмати тақиқланган байроқ кўтарган мухлисларни ҳеч қандай муаммосиз стадионга киритди. Ўйин режадагидек ўтди ва тўхтатилмади. Аслида FIFA қоидаларига кўра, стадионга сиёсий кийим ёки байроқ олиб кириш мумкин эмас. Лекин FIFA бу ҳолатга ҳеч қандай чора кўрмади. Ўйинни FIFA президенти Жанни Инфантино ўз кўзи билан кузатиб борди.
Стадионда эски байроқ расми туширилган футболка кийган Фарҳод Жафаргад шундай деди:
“Бу жамоа Эрон халқининг жамоаси эмас!”
Бошқа мухлислар эса сиёсатни четга суриб қўйишни сўради. Масалан, стадионга кириб бораётган 57 ёшли Меҳди Жафари шундай деди:
“Биз ватанимиз билан фахрланамиз. Биз бу ерга жамоамизни қўллаш учун келдик. Сиёсатни унутиб, фақат футболчиларга далда беришимиз керак.”
Маълумот учун, Эрон терма жамоаси бу мусобақада жуда кўп тўсиқларга учрамоқда. Бунга уруш ва Эрондаги намойишлар сабаб бўлди. Ушбу уруш оқибатида Эрон ва Ливанда жами 7 мингдан ортиқ инсон ҳалок бўлган. Мамлакат ичидаги норозиликларни бостириш пайтида ҳам кўплаб қурбонлар берилган.
Сиёсий муаммолар сабабли Эрон футбол федерациясининг ҳамма ходимларига ҳам АҚШ визаси берилмади. Шу туфайли жамоа ўз базасини АҚШдан Мексикага кўчиришга мажбур бўлди. Қолаверса, эронлик мухлислар учун ажратилган жуда кўп чипталар ҳам бекор қилинган.
Матнда хатолик топсангиз, ўша хатони белгилаб, бизга жўнатинг (Ctrl + Enter).
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
