Тафаккур — тақдир, тақдир — тафаккур, дейдилар. Мана, тақдир экан, ўзбек футболига шиддат-ла кириб келаётган, аллақачон ўз ўқувчиларини топиб бошлаган сайтда мунтазам қатнашиб туриш имконияти туғилди. Бир томони масъулият, бир томони, яшириб нима қилдим, мамнуният... Футбол ҳақида фикр юритар эканман, жуда ғалати, бири бирига зид ўйлар босиб келаверади. Масалан, охирги пайтларда бирон ноодатийроқ ҳисобга дуч келсам, дарров дилимга шундай шубҳа оралайди: мабодо, мабодо-оо, бу ўйин ҳалигидай ... бўлса-чи? Кейин ўтириб узоқ ўй сураман. Футболнинг кундалик ҳаётимизда тутган ўрни тобора каттариб бораётганини, эндиликда у шунчаки спорт тури ёки спорт-шоу эмас, умуминсоний қадриятга айланиб қолганини ҳис этаман. Қадрият шундай нарсаки, доимо юксалиб, одамларга эзгулик улашиб боради, ҳаётга муҳаббат уйғотади. Муҳаббат гўзалликдан туғилади. Гўзалликни эса муҳокама қилиш қийин. У — топишмоқ. Шу тариқа кейин ўз-ўзидан гўзаллик ва футболнинг алоқадоролиги мулоҳаза юритишга мавзу бўлади. Хуллас, тушунчадан тушунчага ўтиб, моҳиятга яқинлашиб, охир-оқибат фалсафа билан рўбарў келамиз. Фалсафа — тушунчалар табиатини текширади. Аниқлайди. Фарқли жиҳатларни кўрсатади. Маълумингизки, футболда ҳам бир қатор сўзлар, иборалар ишлатилади. Чунончи, тўп, стадион, дарвоза, ўйинчи (футболчи), йирик ҳисоб, нурсиз дуранг, жанговор дуранг, томошабоп ўйин, келишилган ўйин... Қаранг, бир зум нафасни ростлаб, юқорида зикр этилган сўзлар мулоҳаза қилиб кўрилса, улар негизида янги-янги маъно англашилади. Сиз энди тафаккур қилаяпсиз, хаёлингизда кўпдан-кўп ўйинлар, ҳолатлар, ижрочилар жонланмоқда... Шу тариқа тушунчадан тушунчага ўтиб борасиз ва фикрлаш дангасалиги дея аталган, бугун беҳад кўп урчиган иллатга қарши беихтиёр курашасиз. Демак, футбол шунчаки ўйин эмас! У Сизни янада равшанроқ фикрлашга ҳам ўргатади. Қўққисдан битта хабар ўқиб қолдингиз: фалон футболчи фалон жамоага ўтармиш... Эслаб кўринг, шундай ахборотни ўқиганингизда дастлаб не хаёллар кўнгилга келади? Футболчи, унинг ҳозирги клуби, ўтмоқчи бўлган клуби, янги клубга ўтишга туртки бўлаётган омиллар, бу омилларнинг ҳаёт ҳақиқатларига мослиги, энг қизиғи, бундай кўч-кўчнинг ёзилмаган сабаблари ҳам мавжуд эканлиги мияда фикрлаб кўрилади. Хўш, футболдан ташқари яна нима, қайси воқелик мутлақо манфаатсиз, аҳамиятсиз бўлгани ҳолда бунчалар ўйга толдиради? Муҳтарам ўқувчим! Мен мазкур блогдаги чиқишларим орқали футболнинг моҳияти, ижтимоий ҳаётга, маданиятга таъсири борасида сўзлашни мақсад қилганман. Билмадим, ёзганларим Сизларга манзур бўладими-йўқми... Бу ўринда эса мулоҳазалар манзарасидан бир қатра илиндим, холос. Фақат кейинги битиклар учун бир изоҳ, тушунтириш тарзида ушбуни ёздим...
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
