Ҳозирги футбол билан, масалан, йигирма йил олдингисини таққослаш мумкин эмаслиги бор гап. Ҳозиргиси кўпроқ бизнесга, қай йўл билан бўлмасин, асосий муддао – иложи борича кўпроқ даромад қилишга ихтисослашган, десам, қаршилар кам топилса керак. Пул бор жойда эса... Лекин пул топиш билан пул топиш орасида фарқ бор. Муккадан кетиб қолмаслик, инсонийлик, умумбашарий қадриятларга оёқ артмаслик бу ерда жуда муҳим. Инсон – энг биринчи планда туриши лозим.
Биласизми, қандай қилиб Кўҳна Қитъада футбол ривожланишнинг энг юқори нуқтасида турибди? Чунки у ерда азалдан тотализаторлар бош ролларни ўйнаб келишган. Араб давлатлари шунча кўп маблағ тикилганига қарамасдан, футбол соҳасида бир поғона юқори сакрашга эриша олмаганлиги, бой шайхларининг ўз юртлари қолиб, Англия, Испания, Италия каби мамлакатлар биринчилигидаги клубларини бойитишга бунчалик ошиқишаётганларининг бош омилларидан бири ҳам айнан шу нарса, деган фикрдаман. Чунки, биласиз, тотализатор – бу қимор. Қимор ўзини мусулмон, деб биладиган халқларда қораланади. Балки, бизнинг футбол нега ҳеч қачон Европаникига ўхшамаслиги замирида ҳам шу нарса ётгандир? Ким билади, дейсиз. Асл мавзу ҳозир бу эмас. Айтмоқчиманки, тотализаторлар энди-энди куртак ёзаётган даврда ўша Европада ҳам бу нарса яхши эмаслигини англашган. Бориб-бориб, кейинчалик бунга кўникиб кетишган ва охир-оқибат шу даражагача етиб келганки, бусиз энди футболни тасаввур қилиб бўлмайди. Юқорида келтирилган воқеа йиллар сайин энди олдингичалик кишиларни таажжубга солмай қўяётгани, бу нарсани ҳам вақт ўтгани сайин оддий ҳолдек қабул қилинишига олиб келмаслигига ҳеч қандай кафолат йўқ ва бу ачинарли. Ундан ҳам ачинарлиси, футболчилар уларни бу йўлда нималар кутаётганлигини билиб туриб, шу йўлга қадам босаётганликларидир. Допинглар, гормонлар, сунъий равишда қудратни оширувчи воситалар – булар ҳам энда замонавий футболнинг ажралмас қисми. Ҳа, хоҳлаймизми-йўқми, буям энди ҳақиқат. Албатта, бу нарсалар фақат футболда эмас, бошқа спорт турларида ҳам бор, лекин бошқа спорт турларида футболдагичалик хунук ҳодисалар тез-тез содир бўлаётгани йўқ. Футболчиларнинг майдонда жон бериши, юраги тўхтаб қолиб, оғир аҳволда касалхоналарда ётиб қолиши каби сўнгги пайтларда деярли оддий ҳол бўлиб улгурган, футбол ихлосмандларининг кўнглини хира қиладиган ҳодисалар, бир зумда бўлса ҳам, барчани ўйлантириб қўйган бўлиши керак. Нима бўляпти ўзи? Ким ёки нима бунга айбдор, сабабчи? Шуми биринчи рақамли спорт турининг жозибадорлиги йўлида берилган қурбонлик? Футболни, футболчиларни шундай келажак кутмоқдами? Бу саволни боласини спорт тўгараги ёки интернатига топширишни мақсад қилган ота-она албатта ўзига-ўзи бериб кўради. Бутун дунё ота-оналарини ўйлантирадиган савол бу.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
