La Liga prezidenti Xavyer Tebas 2013 yildan buyon bu lavozimda ishlab keladi. Bungacha u 12 yil davomida tashkilot vise-prezidenti lavozimida ishlagan. Ispaniya chempionati Yevropada Premyer-ligadan keyin ikkinchi eng kuchli liga, ammo oxirgi paytlarda salbiy tendensiya shakllanib qolgan. Bunda Tebas kiritgan turli cheklovlar katta rol o‘ynaydi. Bu klublarning yangi o‘yinchilarni sotib olishiga bevosita ta’sir qiladi. Bu joriy mavsum Chempionlar ligasidagi natijalarda ham o‘z aksini topdi. La Liga klublari yanvar oyida MLS va Argentina jamoalariga qaraganda kamroq pul sarflashdi. 2022/2023 yilgi qishki transfer oynasida La Liga klublari jami 28,2 million yevro sarfladi, bu o‘tgan yilgi 78,8 million yevrodan 64 foizga kam degani.
Ispaniya jamoalari yanvar oyida MLS klublari (58 million yevro) va Argentina chempionatiga (34 million yevro) qaraganda kamroq mablag‘ sarflashgan. Hammasi bo‘lib ular 58 ta xaridni amalga oshirdilar. Eng ko‘p mablag‘ sarflagan «Espanyol» 13,2 million yevro, ikkinchi o‘rinda «Betis» (7 million yevro) va «Jirona» (5 million yevro) turadi. Transfer daromadi o‘tgan mavsumga nisbatan ikki baravar ko‘payib, 42,9 million yevroga yetdi. Eng yirik bitimlar Aleks Morenoning «Betis»dan «Aston Villa»ga sotilishi (13,5 million yevro) va Joau Feliksning «Atletiko»dan «Chelsi»ga ijaraga berilishi (11 million yevro) bo‘ldi. Shuningdek, bu yil boshqa liga klublari ham qishda unchalik ko‘p pul sarflamadi. Biroq Fransiya 1-ligasi (117,9 mln yevro), Germaniya Bundesligasi (68,3 mln yevro) va Italiya A Seriyasining (28,8 mln yevro) jamoalari ispanlardan oldinda edi. Angliyada klublar taxminan 1 milliard dollar (815 million funt sterling) sarfladilar. Birgina «Chelsi» bu mablag‘ning 37 foizini tashkil qiladi, bu Ispaniya, Germaniya, Italiya va Fransiyadagi barcha klublarni birlashtirganda ham ancha ko‘p. Lekin premyer-ligani Yevropaning eng yaxshi ligasi ekanini unutmaslik kerak. Ispanlar Premyer-liga bilan farqni qisqartirishni maqsad qilib, Liga 1, Bundesliga va A Seriya darajasiga tushib ketmasliklari kerak.
Afsuski, Xavyer Tebas La Liga rahbari sifatida normal rivojlanishni olib bormayapti. «Biz Angliya Premyer-ligasi haqida o‘qidik, ammo klublarning sarflagan millionlari saviyani belgilamaydi», dedi Tebas. Tebas La Liga klublari o‘zlari topgan pullarini sarflashlarini istaydi. Investorlarga ruxsat beriladi, lekin juda qattiq cheklovlar bilan. Sun’iy to‘siqlar doimiy ravishda yaratilmoqda, ular ispan jamoalariga xalaqit beradi. Yanvardagi transfer oynasi buning yaqqol isbotidir. Ispan klublari tizimli ravishda regressiyaga tushmoqda. Bu mavsumda Ispaniya sharafini Chempionlar ligasining pley-off bosqichida faqat «Real Madrid» himoya qiladi. Angliya va Germaniyaning to‘rtta, Italiyaning uchta klubi bu bosqichda o‘ynaydi. La Ligada tarixiy an’analarga ega ikkita super klub bor - «Real Madrid» va «Barselona». «Atletiko», «Sevilya», «Valensiya», «Vilyarreal» 21-asrda Chempionlar Ligasi va Yevropa Ligasida munosib tarzda ishtirok etgan, ular Chempionlar Ligasi finaliga chiqqan va YEL ni yutgan top jamoalardir. Biroq ushbu klublarning barchasi yaqinda rivojlanishga to‘sqinlik qiluvchi turli to‘siqlarga duch kelishdi. Bu, ayniqsa, «Barselona»ga tegishli bo‘ldi.
«Barselona» bosh murabbiyi Xavining tarkibni kuchaytirish niyati bor edi va bu boradagi ko‘plab mish-mishlarga qaramay, yanvar oyida jamoa birorta ham shartnoma imzolamadi. Yangi kelganlar haqida nima deyish mumkin, shartnoma uzaytirilgandan keyin hatto eski o‘yinchilarni ham arizaga kiritishda qiyinchiliklar yuzaga keldi. La Liga «Barsa»ga Gavi va Markos Alonso o‘rtasidagi yangi shartnomalarni ro‘yxatdan o‘tkazishga ruxsat bermadi, chunki ish haqi limitidan oshib ketgandi. Gavi bilan bog‘liq vaziyatni Barselona xo‘jalik sudiga yetkazish kerak edi. Jarayon davom etmoqda. La Liga apellyasiya uchun hujjatlarni tayyorlamoqda va ikki hafta ichida sudga ariza yuboradi. Agar sud liganing dalillarini tasdiqlasa, yarim himoyachini ro‘yxatdan o‘tkazish bekor qilinadi. Bu holatda Gavining «Barsa»ni erkin agent sifatida tark etishi ehtimoli bor. Bungacha Tebas «Barselona»ga «1/4 qoidasi» deb atalgan qoida bilan tahdid qilgandi, bu esa klubga yangi o‘yinchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish imkonini beradi, biroq futbolchidan ko‘p maosh olishini isbotlashi kerak. Kataloniyaliklar anchadan buyon «iqtisodiy richag» bilan shug‘ullanishdi - Laporta yangi o‘yinchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish maqsadida klubning turli aktivlarini sotdi. Qishki transfer oynasi oldidan Tebas bu bo‘shliq yopilayotganini aytdi. Nafaqat «Barsa», balki boshqa jamoalar uchun ham. Haqiqatan ham ushbu strategiyaga murojaat qilmoqchi bo‘lgan «Betis» bu mavsumda top-to‘rtlikdan joy olishga da’vogar edi. Tebas «Barselona»ning oldingi prezidenti Bartomeu bilan yaxshi munosabatda bo‘lgan, u turli firibgarliklarda ishtirok etish faktlari aniqlangandan keyin o‘z lavozimini janjal bilan tark etgan. Laporta bilan ishlar unchalik silliq emas. Ular o‘rtasidagi ziddiyat kuchaygan. Yanvar oyida Mundo Deportivo nashri Lyorente haqida maqola taqdim etdi. Unda futbolchi La Ligani «Barsa»ga nisbatan noxolislik ayblovlarini yog‘dirgani uchun tanqid qilgan. Lyorente - bahsli qahramon. Avvalroq OAVda u Bartomeudan yuz minglab yevro olgani haqida yozilgan edi. Bu to‘lovlar Bartomeuning xohishiga ko‘ra turli personajlar matbuotda ijobiy yoki salbiy ko‘rinishda tasvirlanishini ta’minlash uchun edi. Tebas o‘ziga qarshi hujumlarga toqat qilmasligini aniq aytdi. La Liga rahbari bir necha bor «Real»ga yon bosganlikda ayblangan. Ayniqsa, faqat Madrid klubi birinchi darajali super yulduzlar bilan shartnoma imzolashi mumkinligi haqidagi so‘nggi bayonotdan keyin bu avj olgan.
«Umid qilamanki, Kilian Mbappe va Erling Xoland La Ligaga keladi. Lekin bu ikki o‘yinchi faqat «Real»ga tushishi mumkin, chunki «Barselona»dagi iqtisodiy vaziyat ularga bunday futbolchilarni qo‘lga kiritishga imkon bermaydi. Bu mavsum ham emas, keyingi mavsum ham emas. Men buni imkonsiz deb bilaman», — degandi Tebas. Bu cheklovlarning barchasi Tebas tashabbusi bilan kiritilgan va investorlarni jalb qilmasligi aniq. Aftidan, La Liga rahbari Joan Laportani g‘azablantirmoqchi bo‘lgan va shu bilan birga boshqa barcha klublarni xafa qilmoqchi edi. Ba’zi ispan OAV Premyer-liga rahbari Alison Brittenning yillik maoshi 895 ming funt, Tebasning maoshi esa yiliga 3,5 million yevro ekani haqida ma’lumot chop etishdi. OkDiario ish haqlari bo‘yicha fond fotosuratini oldi, unga ko‘ra Tebas koronavirus pandemiyasi boshlanganidan keyin maoshini ikki baravar oshirgan.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
