Avvalgi ma’lumotlar asosida 1930-1982 yillar oralig‘ida o‘tkazilgan mundiallarda debyut qilgan jamoalar haqida hikoya qilgandik.
Demak, bugun oxirgi 8ta jahon chempionatida katta sahnaga ilk marta chiqqan milliy termalarga to‘xtalamiz.
Alohida qayd etish kerak, futbol olamining eng yirik turnirida shu kunga qadar jami 81ta yurt jamoasi ishtirok etgan. Kelasi yil bu son Islandiya va Panama terma jamoalari hisobiga yana oshadi.
Ushbu maqolaning birinchi qismida aytgandik, shu kunga qadar o‘tkazilgan 20ta mundialning har birida ishtirokchilar safi kengaygan. Ya’ni har 4 yilda kamida 1ta yangi jamoa jahon forumida o‘z debyutini nishonlagan.
JCH-86
3ta debyutant jamoa: Daniya, Iroq, Kanada
Iroq va Kanada milliy jamoalari ishtiroki statistakani to‘ldirish uchungina xizmat qilgan. Zero, ikkisi ham guruh bosqichida barcha o‘yinlarni boy bergandi.
Daniyaliklar aksincha, ilk raundda chinakamiga shov-shuv ko‘tarishadi - ular sobiq GFR, Urugvay va Shotlandiya termalarini mag‘lubiyat ko‘chasiga itarishgandi.
Biroq skandinavlar 1|8 finalda bu yurishni davom ettirolmaydilar, ular ispanlar tomonidan ayovsiz «kaltaklanishadi» - 1:5.
JCH-90
3ta debyutant jamoa: Irlandiya, Kosta-Rika, BAA
Birlashgan Arab Amirliklari jamoasi kutilganidek, 3ta o‘yinda ham mag‘lubiyatni tan oladi, Kosta-Rika va Irlandiya termalari esa «pley-off»ga chiqish yo‘lini topadi.
KONKAKAF vakili shundan keyin ilk raunddayoq kurashdan chiqadi - uning oldiga sobiq Chexoslovakiya termasi 4:1 ko‘rinishida to‘siq qo‘ygandi.
Irlandlar esa ruminlarni penaltilar seriyasi orqali dog‘da qoldirib, chorak final ishtirokchilari qatoriga qo‘shilishadi. Yarim final yo‘lida esa ularga ozgina aniqlik yetishmaydi va Italiya termasi birgina gol tufayli o‘z yurishini davom ettiradi.
JCH-94
4ta debyutant jamoa: Gresiya, Nigeriya, Rossiya, Saudiya Arabistoni
Rossiya termasining mundialdagi mustaqil debyuti startdagi 2ta mag‘lubiyat (Braziliya va Shvesiya milliy jamoalaridan) oqibatida omadsiz chiqadi.
To‘g‘ri, ruslar 3-turda Kamerun termasini 5:1 hisobida tor-mor qilib, «eshik»ni juda qattiq yopishadi. O‘sha uchrashuvda Oleg Salenko «penta-trik» qayd etib, rekordchi bo‘lgandi.
Greklar esa 3ta o‘yinni umumiy - 0:10 hisobida boy berib, o‘z kvartetlarida oxirgi o‘rinni band etishadi. Yunonlarni mag‘lub etgan raqiblardan biri Nigeriya termasi edi va u kutilmaganda 1-o‘rin orqali «pley-off»ga chiqadi.
To‘g‘ri, «yashil burgutlar» keyingi raundda amaldagi jahon chempioni - Italiya termasiga aytarli qarshilik ko‘rsatolmaydilar. Qit’adoshimiz - Saudiya Arabistoni jamoasiga kelsak, u ham guruhdan o‘tadi va 1|8 finalda Shvesiya termasiga yo‘l bo‘shatadi.
JCH-98
4ta debyutant jamoa: Xorvatiya, JAR, Yamayka, Yaponiya
Asr oxiriga kelib, ishtirokchilar soni 32taga oshiriladi, ammo bu holat debyutantlar safiga katta ta’sir qilmaydi.
Qolaversa, yangi jamoalardan 3tasi qur’a hukmiga ko‘ra, 1ta kvartetda o‘ynaydi. Yakunda mundial kashfiyotiga aylangan Xorvatiya termasiga shu holat ham qo‘l kelgan bo‘lsa, ajabmas.
Xullas, Davor Shuker va uning do‘stlari Yamayka hamda Yaponiya termalarini ortda qoldirib, «pley-off»ga chiqishadi, keyin navbati bilan ruminlar hamda nemislardan ustun kelishadi. Boz ustiga, bundestimni «sensasion» tarzda tor-mor qilishgandi.
Xorvatiya drujinasi yarim finalda bo‘lajak jahon chempioni - Fransiya termasiga bas kelolmagan bo‘lsada, bronza medali uchun bahsda gollandlardan ustunlik qilib, debyutant sifatida eng yaxshi natijalardan biriga erishgan portugallar jasoratini takrorlagandi.
Yana bir yangi ishtirokchi - JAR termasiga kelsak, afrikaliklar o‘z guruhlarida Saudiya Arabistoni jamoasidan oldinga joylashadi, ammo Daniya hamda fransiyaliklardan orqada qolishadi.
JCH-2002
4ta debyutant jamoa: Xitoy, Senegal, Sloveniya, Ekvador
Xitoy, Sloveniya, Ekvador jamoalari guruh raundida oxirgi o‘rinda qolgan bo‘lsa, senegallik shovvozlar Osiyodagi birinchi JCHni chinakamiga «gullatishadi».
Afrika vakili ochilish o‘yinidayoq amaldagi chempion - Fransiya termasini yengib, katta shov-shuv ko‘taradi. Yakunda bu jamoaning chorak finalgacha borganiyu, yo‘l-yo‘lakay nechog‘li jozibador futbol namoyish etgani hali ko‘pchilikning yodida bo‘lsa kerak.
Fakt shuki, XXI asrda hech bir debyutant Senegal termasi natijasini yaxshilay olgani yo‘q (to‘g‘ri, bu ko‘rsatkich yana 4 yildan so‘ng takrorlandi).
JCH-2006
DAVOMI
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
