Futbol klublarining futbolchilar bilan tuzayotgan shartnomalari asosan qisqa muddatli ekani, bu qator muammolar keltirib chiqarayotgani 14 may kuni murabbiylar va klublar rahbarlari yig‘ilishida ko‘tarildi.
Gap shundaki, na O‘FA va na PFL klub va futbolchi o‘rtasidagi ishga aralasha oladi. Mazkur masala Futbolchilar maqomi va transferi reglamentida aniq ko‘rsatib o‘tilgan. Bizning klublar nima uchun qisqa muddatli shartnomalardan manfaatdor ekanini quyidagi uch sabab bilan ko‘rsatish mumkin:
▪️Futbol klublarining katta qismi xususiy emas va ular davlat yoki davlat ulushi bor korxona tomonidan moliyalashtiriladi. Shunday ekan, ularda futbolchilar bilan klub uchun manfaatli kelishuvga erishish va kelajakda transfer tushumlari orqali klub g‘aznasini boyitish ehtiyoji bo‘lmagan.
▪️Futbol klublari o‘z smetasini davlat yoki davlat ulushi bor korxona bilan asosan 1 yillik ko‘rinishda kelishadi. Shuning uchun klublar uzoq yillik istiqbol haqida emas, asosan yil yakuniga qanday yetib olish haqida ko‘proq o‘ylaydi. O‘z-o‘zidan bu holat shartnomaga imzo chekayotgan futbolchiga ham ta’sir o‘tkazadi va futbolchi 2-3 yildan keyingi faoliyati so‘roq ostida bo‘lgan klubda uzoq muddat qolishni istamaydi.
▪️Futbolchi har yili yangi shartnoma imzolab, har safar yangi ko‘tarma pulini olishni afzal biladi. Ko‘tarma pullari asosan naqd ko‘rinishda berilgani bizni shubhaga tortadi va klub rahbariyati ham bu hodisadan manfaatdor degan xulosaga olib keladi (so‘nggi 1 yilda shu mavzuga qarshi kurash olib boramiz, ammo faqatgina PFL buni yecha olmaydi).
Biz futbolchi va klub o‘rtasida tuzilayotgan shartnoma masalasiga arasha olmaganimiz bilan, klublarning musobaqalarda ishtirok etishini tartibga solishimiz mumkin. Aytaylik, Yaponiyadagi kabi barcha klublar xususiy bo‘lganida edi, quyidagi tartibot umuman kerak bo‘lmasdi. Biroq bizning sharoitda:
Superliga klubi 45 nafardan ortiq futbolchini ro‘yxatdan o‘tkaza olmaydi (o‘z akademiyasidan chiqqan futbolchilarni bu limitdan tashqari ro‘yxatdan o‘tkazish imkoniyati bor). Klub yozgi transfer oynasida yana 10 nafar futbolchi olib kelishi mumkin. Buning uchun klub tahminan shuncha futbolchini ketkazishi kerak.
Futboli rivojlangan mamlakatlarga nazar solinsa, ular davralar oralig‘idagi transferdan faqatgina arzirli sabablar bilan foydalanadi. Aytaylik, muhim futbolchi uzoq muddatli jarohat olsa yoki klub kelajagi uchun foydali bo‘lgan biror futbolchi erkin agent maqomida (yoki arzonroq narxda) uchrab qolsa. Bizda esa murabbiy mavsum avvalida o‘zi tanlagan tarkibiga mavsum o‘rtasida yana o‘nlab o‘zgartirish kiritishi ko‘p kuzatiladi. Shundan kelib chiqib, yozgi transfer oynasida ruxsat etilgan son miqdorini kamaytirish taklifi bor.
Qishki transfer davomida klublar istalgan miqdorda yangi futbolchini o‘z safiga qo‘sha oladi. Biz mana shu joyda ham limit joriy qilish masalasini ko‘rsatishimiz mumkin. Bu klublarga yozgi transferdan faqatgina yil oxirini ko‘zlab emas, kelasi mavsum haqida ham o‘ylab foydalanish, shartnomasi yakuniga yetayotgan futbolchi bilan kamida yarim, ko‘pida 1-1,5 yil avval yangi muzokaraga kirishish majburiyatini yuklashi mumkin.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
