Lionel Messi OAVda tobora ko‘proq e’tiborni tortmoqda. Bir necha hafta oldin jahon ommaviy axborot vositalari uning faoliyatini davom ettirish variantlarini ko‘rib chiqayotgan edi. Endi esa jahon chempioni Amerika ligasiga, "Inter Mayami" klubiga o‘tdi. Bu qanday jamoa? Endi qaysi chempionatni tomosha qilish kerak: MLS yoki Saudiya Arabistoni chempionati?
"Mayami" qanday klub?
2007 yilda Devid Bekxem 32 yoshga to‘ldi. Bu yoshda har qanday yulduz futbolchi oldida tanlov turadi: Yevropaning top-klublarida professional bo‘lib qolish yoki umrining oxirigacha evaralarini boqish uchun ekzotik chempionatga o‘tish. Beks ikkinchi variantni tanladi va "Los-Anjeles Gelaksi" bilan shartnoma imzoladi. Bu yerda muhim bir narsani ta’kidlash kerak. AQSHda shartnomalar muayyan klub bilan emas, balki liga bilan tuziladi. Shartnoma variantlaridan biri Beks o‘z jamoasini MLSda arzon narxda, bor-yo‘g‘i 25 million yevro evaziga e’lon qildi! Ha, ingliz futboli afsonasi «Milan»da ijarada o‘ynagan va hatto «PSJ» futbolchisi sifatida faoliyatini yakunlamoqchi edi. Taqdirning o‘zi Bekxemni klub tanlashga undadi. Amerikaning Atlantika okeani sohilidagi eng yirik sayyohlik maskanida 2001 yildan beri futbol klubi yo‘q. O‘z faoliyatini to‘xtatgan "Mayami Fyujn o‘zining qayta tiklanishini kutayotgan edi va bu 2018 yil yanvar oyida, Devid Bekxem, prodyuser hamkasbi Saymon Fuller va boliviyalik milliarder Marselo Klaure yangi "Inter Mayami" klubini ishga tushirganda sodir bo‘ldi.
Rasmiy ravishda Devid Bekxem o‘z faoliyatini 2013 yilgi mavsumda yakunladi va o‘shandan beri amerikalik ishbilarmonlar Mayamida jamoa yaratish variantini faollashtirish uchun har tomonlama harakat qildi. Bundan tashqari, u yerda 2001 yildan beri professional futbol mavjud bo‘lmay kelayotgandi. Uning starti 2017 yilgi mavsum uchun rejalashtirilgan edi, lekin ular bir shart qo‘yishdi - "bizga stadion kerak". Port yaqinida qurasizmi? Logistikani sezilarli darajada murakkablashtiradigan ishbilarmonlarga qarshi? Qirg‘oqda? Arena ko‘rinishni buzadi, ya’ni yaqin atrofda qurilishi rejalashtirilgan kvartiralarning narxini pasaytiradi. Va rasmiylar stadion yaqinida beysbol jamoasini qurishga ham ruxsat berishmadi. Yer egalari o‘z egaliklarini osongina tark etishni xohlamadilar. Natijada, "Inter Mayami"ning professional futboldagi starti faqat 2020 yilda sodir bo‘ldi, ammo qanday qilib muvaffaqiyat qozondi? Yo‘q, natijalarga ko‘ra emas, balki sud jarayoniga ko‘ra (ularni Amerikada yaxshi ko‘rishadi!). “Inter” o‘z nomi brendining Amerikada tarqalishiga qarshi chiqishga urindi, biroq ishni boy berdi.
"Inter Mayami"
2020 yil 1 mart kuni “Inter Mayami” birinchi rasmiy o‘yinini o‘tkazdi va unda "Los-Anjeles"ga 0:1 hisobida mag‘lub bo‘ldi. Ammo birinchi mavsumida Devid Bekxem jamoasi oxirgi o‘rinni egalladi. To‘g‘ri, birinchi bosqichdayoq "qo‘rg‘onchilar" chempionlik uchun kurashni tark etishdi. Keyingi mavsumda "Inter Mayami" Sharqiy konferensiyada oltinchi o‘rinni egallab, umumiy reytingda o‘n ikkinchi o‘ringa ega chiqdi. Biroq ular yana pley-offning birinchi bosqichidan o‘ta olmadilar. Shunda Fil Nevill klub bosh murabbiyi edi.
Bugun-chi?
"Inter Mayami" yangi mavsumga Xavyer Morales boshchiligida kiradi. 43 yoshli argentinalik murabbiy Lionel Messi bilan til topishishi aniq. Biroq, uning boshqa tanlovi yo‘q. Jahon chempioni bosh murabbiyni tanlash imkoniyatiga ega.
Messining shartnoma shartlariga ko‘ra, MLSga ergashadigan yangi obunachilardan olingan foydaning ma’lum foizi, bir qator taniqli brendlar mahsulotlarini sotishdan olingan foyda, yiliga 60 million yevro bo‘ladi. Bu Saudiya Arabistoni darajasida emas – 400 million yevro. Eng muhimi, Messi faoliyatini tugatgandan keyin istalgan MLS jamoasini sotib olishi mumkin.
Pele va Bekkenbayeur futbolda yangi biznes modelini yaratishga urinib, Amerika futbolini dunyoga tanitishdi. AQSH o‘z an’analarini davom ettirmoqda va yana e’tiborni o‘ziga tortmoqda. Muxlislar kelasi mavsum MLS va Saudiya Arabistoni chempionati o‘rtasida katta raqobatni ko‘radiganga o‘xshaydi.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
