"Agar ular menga transferdan keyin bir necha oy o‘tgach, muxlislar butun stadion bo‘ylab Kay Havers sharafiga qo‘shiq kuylashini aytishganida, men bunga deyarli ishonmagan bo‘lardim".
Yuqorida Mikel Artetaning mart oyidagi iborasi keltirildi. Murabbiy bu bilan Haversning "Brentford"ga qarshi o‘yindagi g‘alaba goliga munosabat bildirdi. Gol 86-daqiqada kiritildi. Kay "Arsenal"ning qatorasiga uchinchi o‘yinida gol urdi.
Premyer-ligada 23/24 yilgi mavsumda, Havers 9+5 ko‘rsatkichini qayd etdi. Bu "Chelsi" uchun to‘liq o‘ynagan bitta mavsumidagidan ko‘proq. Biroq moslashuv notekis bo‘ldi (debyut to‘pi faqat sentyabr oyining oxirida, keyingisi esa noyabrda urildi).
Oilaviy muhit
"Arsenal"ga ko‘chib o‘tgandan keyin o‘zining birinchi intervyusida Havers "Emireyts" jamoasiga har doim bir oila sifatida qarashini aytdi. Aynan shu mentalitet uchun Kay londonliklarga qarshi o‘yinlar qiyinligini tushuntirdi. Olti oy o‘tgach, nemisning fikrlari o‘zgarmadi. "Menga jamoa bilan birga bo‘lish yoqadi. Kiyinish xonasida doim zavqlanamiz. Maydonda biz birgalikda ishlaymiz, lekin faqat ijobiy munosabatda bo‘lamiz. Bu meni xursand qiladi", dedi Kay Sky Sports nashriga bergan intervyusida.
Haversning "Chelsi"dagi davriga nisbatan qanday rivojlana olgani haqida so‘ralganda, Arteta jamoada yaratgan muhiti haqida gapirdi. "Kayning atrofida ajoyib futbolchilar bor. Biz har qanday futbolchi uchun muhim bo‘lgan to‘g‘ri muhit yaratishga intilamiz", - dedi Mikel aprel oyida. "Biz Haversga ishonch va unga kerak bo‘lgan muhabbatni berdik. Kayni futbolchilar, murabbiylar shtabi, endi esa muxlislar e’tirof etadi", - deya qo‘shimcha qildi ispaniyalik murabbiy. Arteta murabbiy sifatida u uchun asosiysi futbolchilarda ishonch tuyg‘usini yaratish ekanligini ta’kidladi va u Haversga hurmat bilan munosabatda bo‘lishiga ishora qildi: "Futbolchilar xato qilish huquqiga ega ekanligini bilishlari kerak va bizning ularga bo‘lgan munosabatimiz har doim tabiiy bo‘lgan".
Bir qarashda, yuqoridagilar noaniq va falsafiy iqtiboslar to‘plamidir. Darhaqiqat, jamoadagi muhit haqiqatan ham muhim omil sifatida paydo bo‘lishi mumkin. Buning sababi Xaversning futbolga qarashi bilan bog‘liq. Kay to‘rt yoshida futbol bilan shug‘ullangan va mahalliy "Alemanniya"ga yetib kelgan. Sportchining bobosi Richard mahalliy direktorlardan biri bo‘lib ishlagan. Aynan u va uning otasi Kayni futbol olamiga olib kirishgan. Butun oila bu sport turiga qiziqdi. Xaversning raqami uning oilasi bilan ham bog‘liq. Kayning so‘zlariga ko‘ra, u akasi tufayli g‘ayrioddiy 29 ni tanlagan - go‘yoki video o‘yinlarda bu raqam bilan bog‘liq qandaydir an’ana bor. Ushbu hikoyalarga qaraganda, futbol mavzusi Havers uchun oilaviy va shaxslararo munosabatlar mavzusi bilan chambarchas bog‘liqdir. Agar shunday bo‘lsa, "Arsenal"dagi atmosferaga urg‘u berish - bu taraqqiyot uchun ham sabab sifatida - tushunarli.
Ko‘p qirralilik
Transfermarkt ma’lumotlariga ko‘ra, Havers faoliyati davomida to‘rtta pozisiyada 20 dan ortiq o‘yin o‘tkazgan: markaziy yarim himoyachi (26), o‘ng qanot (52), markaziy hujumchi (91) va o‘ninchi raqam (167). Boshqacha qilib aytganda, ko‘p qirralilik Kayning asosiy sifatidir.
Bu "Arsenal"da ham namoyon bo‘ldi. Xuddi shu Transfermarkt Arteta Haversdan uchta rolda foydalanganligini ko‘rsatadi:
maydon markazida - 8 ta uchrashuv.
hujumchi sifatida - 13.
hujum ostida - 24.
"Chelsi"ning so‘nggi mavsumida Kay hujumchi pozisiyasiga nisbatan ko‘proq o‘ynadi. Britaniyadagi Transfermarkt jurnalisti Ben Littlmorning fikricha, aynan Haversning taktik moslashuvchanligi uni Arteta uchun muhim futbolchiga aylantirgan. Bunga Gabriel Jezusning jarohatlari ham yordam berdi.
"Braziliyalik futbolchi ketganidan keyin Havers "Arsenal" hujumida asosiy tayanchga aylandi. Kayning ajralib turadigan jihati sifatida uning ikkinchi qavatdagi ishi va himoyachilar ortidan aqlli yugurishlarini misol qilib olish mumkin. Bu orqali Bukayo Saka va Martin Edegorga joy yaratadi", deya qo‘shimcha qiladi Littlemor.
Raqamlar
"Arsenal"da Havers kamroq zarba bera boshladi, lekin tez-tez gol urmoqda. Ilgari Kay 90 daqiqada o‘rtacha 0,25 gol urgan bo‘lsa, hozir - 0,37 ko‘rsatkichiga ega. Zarbalar 2,46 dan 2,12 gacha qisqartirgan. Shu bilan birga, paslar hissasi ortdi. Premyer-ligada 22/23 mavsumda Xavers zarbalar uchun 1,33 ta pas berdi, 1,72 ta pasni maydonning so‘nggi uchinchi qismiga berdi va 3,12 ta uzatmani 9+ metrgacha bo‘lgan masofaga oshirdi. Himoyaga qo‘shgan hissasi unchalik o‘zgarmadi. Ammo yaratilgan imkoniyatlarning tuzilishi o‘zgardi. Xavers endi tez-tez ishlagan qoidabuzarliklari (0,04 edi, hozir 0,2) va maydonning ochiq qismiga uzatmalari (1,89 va 2,94) orqali tez-tez zarbalarga sabab bo‘ladi. Yana bir narsa: Kay driblinglarni kamroq qila boshladi. Arteta Xavers o‘yinining konturini biroz o‘zgartirdi. Dribling ham, zarbalar ham kamroq, lekin vaziyatlar yaratishda ham, yakunlashda ham aniqlik va samaradorlik ko‘proq.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
