20 yil avval futbol tarixidagi eng muhim transferlardan biri sodir bo‘lgandi. 23 yoshli Ronaldinyo “PSJ”dan "Barselona"ga o‘tgan edi. Uning transferi kataloniyaliklarga 32,25 million yevroga tushdi. 27 iyul kuni "Barselona" "Yuventus" bilan o‘rtoqlik uchrashuvini o‘ynadi (2:2) va braziliyalik futbolchi tanaffusdan keyin maydonga tushdi. Bu yangi kelgan futbolchining Ispaniya grandidagi ilk uchrashuvi edi.
Nega Ronaldinyo “PSJ”ni tark etgandi?
Parijdagi Braziliyalik davrini noaniq deb atash mumkin. Mohir futbolchi eng oddiy vaziyatlarni murakkablashtirdi, bu esa murabbiy Luis Fernandesni qattiq g‘azablantirdi. Natijada, birinchi davrada Ronaldinyo atigi besh marta asosiy tarkibga kirdi. Yangi yildan keyin Okocha Afrika Millatlar Kubogiga jo‘nab ketdi va Ronni kafolatlangan start joyiga ega bo‘ldi. Braziliyalik futbolchining o‘yini sezilarli darajada o‘zgardi, bu esa parijliklarga foyda keltirdi. Okocha qaytib kelgach, Dinyoni zaxiraga qo‘yishning iloji bo‘lmadi.
2002 yilning yozida Ronaldinyo jahon chempionatida o‘zini yorqin ko‘rsatdi va Braziliya bilan oltin medalni qo‘lga kiritdi. Chorak finalda "PSJ" futbolchisi Angliyaga qarshi o‘yinda (2:1) gol urdi.
Yangi mavsum yakuniga ko‘ra, “PSJ” Fransiya chempionatida atigi 11-o‘rinni egalladi. Ronaldinyo hamon bosh murabbiy bilan ziddiyatda edi. Fernandes braziliyalikni aybladi: aytishlaricha, u bor kuchi bilan o‘ynamagan. U esa kichik jarohatlarini aytib o‘yinlarni o‘tkazib yuborgan.
Bir necha yil o‘tgach, Fernandes xotira kitobini chiqardi. Murabbiy braziliyalikni xudbinlikda, to‘yib ovqatlanmaslikda va yomon xulq-atvorda aybladi. Mutaxassisning so‘zlariga ko‘ra, Ronaldinyo muntazam ravishda tungi klublarni kezib yurgan, shuningdek, o‘yinlarga tayyorgarlik ko‘rayotganda xonaga ayollarni olib kelgan. Murabbiy 2002 yilgi jahon chempionatidan so‘ng yigit yaxshi tomonga o‘zgarganini ta’kidladi.
Turnirdagi g‘alabadan so‘ng braziliyalik Fransiya chempionatidagi motivasiyasini yo‘qotdi. U kuchli raqiblar bilan o‘yinlarda bor kuchini berdi, biroq ayni paytda maqomi kam bo‘lgan o‘yinlarda dangasalik qildi. Mavsum oxirida futbolchi Parijni tark etish istagini ochiq aytdi, chunki u Yevropa musobaqalarida o‘ynashni xohladi. “PSJ” boshliqlari Ronnidan qutulish kerakligini tushunishdi.
Braziliyalik qanday qilib "Barselona"ga o‘tdi?
Ronaldinyo Kataloniya klubi uchun ustuvor variant emasdi. "Barsa" prezidentligiga nomzod Joan Laporta yetarli ovoz to‘plagan holayda Devid Bekxemni sotib olishga va’da berdi. Menejer baland ovozli iboralardan uyalmadi va ingliz futbolchisi "Barsa"ni dunyoning eng yaxshi klublaridan biriga aylantirishini aytdi. Tabiiyki, Bekxemning o‘zi ham Laporta undan o‘z kampaniyasini ommalashtirish uchun foydalanganidan g‘azablangan.
"2003 yilda biz Bekxem va Ronaldinyo o‘rtasida tanlov qilgandik", deb eslaydi Laporta. “Manchester Yunayted” agar saylovda g‘alaba qozonsak, ingliz futbolchisini sotishini aytdi. Ular bizdan foydalanishdi va Bekxemni “Real” sotib olishdi. Biz “Manchester Yunayted” bilan kelishib oldik, agar uning agenti bilan tafsilotlarni kelishib olsak, ular Devidni sotishadi. Muzokaralar olib bordik, u o‘ylash uchun vaqt so‘radi. Biz javobni uzoq kutdik va keyin Ronaldinoni sotib oldik”.
Jurnalistlarda boshqa versiya bor edi. Laporta Devidni ko‘chirish variantini ko‘rib chiqmagan. U shunchaki ingliz nomidagi PR tufayli elektoratni sotib oldi va “Manchester Yunayted” “Real”dan ko‘proq pul ishlab chiqardi.
Bekxem bilan muvaffaqiyatsizlikdan so‘ng "Barsa" haqiqatan ham e’tiborini braziliyalikga qaratdi.
"Manchester Yunayted" ham futbolchiga da’vo qilgandi. Ser Aleks Fergyuson Ronaldinyoni Bekxemning o‘rniga ko‘rdi. Aftidan, "Manchester Yunayted" yuqori darajadagi transferni amalga oshiradi va "Barsa" ikkinchi super yulduzni qo‘ldan boy beradigandek tuyilgandi. Ammo Laportaning maslahatchisi, keyinchalik “ko‘k-anorranglilar” vise-prezidenti bo‘lgan Sandro Rosel bu ishga aralashdi.
U Ronaldinyo bilan gaplashdi va undan og‘zaki rozilik oldi: agar Laporta saylovlarda g‘alaba
qozonsa, braziliyalik futbolchi "Barsa"ga o‘tadi. Bitta juda muhim jihat bor edi. Ronniga saylovlar tugaguniga qadar munosib taklif tushsa, istalgan boshqa klubga o‘tishi mumkinligi. “Manchester Yunayted” shartnomani yopishga ulgurmadi, Rosel esa Laportaning g‘alabasi kuni Ronniga qo‘ng‘iroq qildi.
“Rosel bilan do‘stligim tufayli “Barsa”ga ko‘chib o‘tdim. Shartnomani imzolaganimda hech qanday bosim sezmadim. Men Romario, Ronaldu va Rivaldo o‘ynagan klubda ekanligimdan faxrlanaman. Menda yangi "R" bo‘lish imkoniyati bor edi”, deydi futbolchi.
Ronaldinyoning o‘tishiga nafaqat Fergyuson, balki “MYU”ning ayrim futbolchilari ham ishongan edi. "Biz transferni e’lon qilishga yaqinmiz", dedi afsonaviy Pol Skoulz. So‘nggi daqiqada u fikrini o‘zgartirib, “Barselona” bilan shartnoma imzoladi. G‘alati tuyg‘u, chunki barchamiz juda hayajonlangan edik. Ronaldinyo, qanday futbolchi! Biz u deyarli Kantona kabi o‘ziga xos narsa olib keladi deb o‘yladik. Bir necha kundan so‘ng mavsumoldi turda "Barsa" bilan o‘ynadik. Ayrim futbolchilarimiz Ronaldinyoni iloji boricha tepishga harakat qilishdi, chunki u “MYU”ga borishdan bosh tortgan edi”, degan Skoulz.
“Real” dastlab Bekxemni emas, Ronaldinyoni sotib olmoqchi edi. 2004 yilda El Pais gazetasi Florentino Peresga yaqin odamning anonim sharxini chop etdi. "Ronaldinyoni sotib olishdan ma’no yo‘q edi, chunki u shunchaki xunuk. Bu “Real Madrid” brendiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Bekxemni Ronaldinyo bilan solishtiring. Qarang, Devid naqadar kelishgan, haqiqiy jentlmen. Bekxem tufayli butun Osiyo "Real"ga oshiq bo‘ldi", deyilgan ushbu maxfiy xabarda.
Bu ma’lumot qanchalik haqiqat ekanligi hozircha noma’lum. Bu shunchaki ispan gazetasi chiqqan xabar. O‘shandan beri ko‘p vaqt o‘tdi, ammo shunga o‘xshash insayd yoki yangi tafsilotlar paydo bo‘lmadi. Ronaldinyo "Barsa"da besh yil o‘ynadi va shu vaqt ichida u ikki marta La Ligani yutdi, Chempionlar ligasida g‘olib chiqdi va "Oltin to‘p"ni qo‘lga kiritdi. Aynan u Lionel Messidan oldin Kataloniya klubining sehrgari edi. Ronaldinyo shu qadar zo‘r ediki, hatto "Santyago Bernabeu"dagi "Real" muxlislari uni olqishlashgan.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
