Keling, ispaniyalik darvozabonning uzoq muddatli ta’tilga chiqishi sabablari haqida fikr yuritamiz.
David De Xea hamon erkin agent. O‘tgan mavsum yakunida 32 yoshli ispaniyalik posbon APLning eng yaxshi darvozaboni bo‘ldi va faoliyatida ikkinchi marta "Oltin qo‘lqop"ni qo‘lga kiritdi. Biroq, "Manchester Yunayted" bosh murabbiyi Erik ten Xag darvozabon bilan xayrlashishga va uning o‘rniga Andre Onanani qo‘lga kiritishga qat’iy qaror qildi. De Xea murabbiyga mos kelmadi - bu tez-tez sodir bo‘ladi. Ammo oktyabr oyida De Xeani hali ham erkin agent bo‘lib qoladi deb kim ham o‘ylagandi.
"Manchester Yunayted"ning shartnomasi muddati tugaganidan keyin Davidni qo‘yib yuborish qarori murabbiyning pozisiyasidan kelib chiqqan holda biroz kutilgan edi. De Xea ten Xagning ideal darvozaboni bo‘lmagan bo‘lishi mumkin, ammo u o‘z ishining ustasi bo‘lib qolmoqda. Ispaniyalik posbon hali ham har hafta yuqori saviyada o‘ynashga qodir. Ammo hech qanday taklif, hech bo‘lmaganda uni qiziqtiradigan takliflar olinmadi. Hozir futbolchi hatto faoliyatini yakunlash haqida ham o‘ylayapti.
"Manchester Yunayted"ga ten Xag kelishi bilanoq, De Xeaning klubdagi kunlari sanoqli bo‘lib qolgandek tuyuldi. Niderlandiyalik murabbiyning falsafasi - darvozabon orqali hujumlar uyushtirish. Hammasi darvozabondan boshlanadi. David har doim sifatli darvozabon bo‘lgan, ammo u hech qachon roldagi ba’zi hamkasblari kabi to‘pni nazorat qilish darajasiga ega bo‘lmagan. Alisson va Ederson to‘pga egalik qilish bo‘yicha Premyer-liga darvozabonlari ro‘yxatini boshqarmoqda. Oyoq bilan o‘ynash zamonaviy darvozabonlar uchun zaruriy narsaga aylanib bormoqda. Bu tendensiya ispaniyalikni klubsiz qoldirdi.
De Xea ten Xagning falsafasini amalga oshira olmagani uni "Ayaks"ning sobiq murabbiyi nazarida ahamiyatsiz qilib qo‘ydi. Darvozabonning ayrim xatolari va uning haftasiga 375 ming funt maosh olishi ham yordam bermadi. Moliyaviy masalani inobatga olsak, klub murabbiy o‘z rejasiga kiritgan futbolchini o‘z safida qoldirmadi.
Onana ispaniyalik darvozabonning o‘rniga tanlangan. Kamerunlik mavsum boshida o‘zining titroq o‘yinlariga qaramay, himoyadan chiqib ketganda jamoaga hujumlarni yanada samarali tashkil etishga yordam beradigan futbolchi sanaladi. Ayni paytda De Xeaning "narxi" tushib ketdi. Yozda unga "Bavariya" va "Real"dan qiziqish borligi haqida mish-mishlar tarqalgan edi. Bu ikkala variant ham jarohatlangan darvozabonlarni almashtirish uchun qisqa muddatli shartnomalar bo‘lishi mumkin edi. Bu agentlar Davidga yuqori darajada taklif qilishlari mumkin bo‘lgan eng yaxshi variant edi.
De Xea o‘tgan yozda Saudiya Arabistoniga sayohat qilgan ko‘plab yulduzlar safiga qo‘shilmaslikka qaror qildi. Darvozabon agentlarga Yevropada qolishni istayotganini aytdi. Ispaniyalik futbolchi yaqin kelajakda Chempionlar ligasi darajasidagi jamoada muntazam o‘ynay olishiga ishonchi komil edi.
Qayd etilishicha, Krishtianu Ronaldu sobiq jamoadoshini "An-Nasr"ga o‘tishga ko‘ndirmoqchi bo‘lgan, biroq bu taklif rad etilgan. O‘tgan yozda Premyer-liganing 12 nafar futbolchisi Saudiya Arabistoniga ko‘chib o‘tdi, jumladan Jordan Xenderson, Riyod Mahrez va Roberto Firmino, biroq ispaniyalik darvozabon ularga qo‘shilishni istamasligini ta’kidladi.
De Xea hali yangi klub topa olmaganining sabablaridan biri uning talablari. David Chempionlar ligasida o‘ynaydigan klub futbolchisi bo‘lishni xohlaydi. Talab majburiy emas, balki kerakli. Qolaversa, ispaniyalik darvozabon yangi klubida asosiy darvozabon bo‘lmoqchi yoki yaqin vaqt ichida asosiy tarkibdan muntazam joy egallaydigan darvozabon bo‘lmoqchi. Hozircha futbolchining barcha ehtiyojlarini qondirishga tayyor klublar ko‘p bo‘lishi dargumon.
Balki "Bavariya" va "Real" darvozabonni qo‘lga kiritmaslikka qaror qilganliklarining sabablaridan biri aynan u xohlagan narsani taklif qila olmagani bo‘lsa kerak. Negaki, Manuel Noyer va Tibo Kurtua biroz vaqtdan so‘ng jiddiy jarohatlardan so‘ng qaytishadi va ular o‘z jamoalarida asosiy darvozabon hisoblanadi.
De Xea bilan shartnoma imzolash uchun zarur bo‘lgan moliyaviy imkoniyatlar masalasi ham bor. Agar ispaniyalik darvozabon, masalan, maoshini 50 foizga qisqartirishga rozi bo‘lsa ham, uning yangi klubi noyabrda 33 yoshga to‘ladigan futbolchi uchun haftasiga 187,5 ming funt sarflashi kerak bo‘ladi.
Aytish kerakki, De Xea obro‘siga so‘nggi ikki yil ichida ham biroz zarba bergan bo‘lishi mumkin. "Manchester Yunayted"dagi faoliyati davomida u 4 marta "Yilning eng yaxshi futbolchisi" sovrinini olgan. Biroq, uning tez-tez uchraydigan xatolari, ba’zida samarali bo‘lishi va zamonaviyroq taktik o‘yin rejasini amalga oshira olmasligi uni potensial ish beruvchilar uchun transfer bozorida mashhur qilmaydi.
De Xea ham Ispaniya terma jamoasidagi mavqeini yo‘qotdi. Oxirgi marta "qizil furiya" tarkibida 3 yil oldin o‘ynagan. Avvaliga futbolchi zaxirada qoldi va vaqt o‘tishi bilan tarkibdan butunlay chiqarib yuborildi. Uning o‘rniga Unai Simon, Robert Sanches va David Rayya terma jamoada imkoniyatga ega bo‘la boshladi. Oyog‘ini hamma yaxshi biladi, bu sifatni ko‘plab zamonaviy murabbiylar talab qiladi, ular o‘z darvozaboni jamoa o‘yinida qo‘shimcha himoyachi bo‘lishini xohlaydi.
De Xea, shubhasiz, faoliyatini davom ettirmoqchi, ayniqsa u hali darvozabon uchun yaxshi yoshda ekanligini hisobga olsak. Ammo David tegishli taklifga ega bo‘lmasa, qo‘lqoplarini mixga osib qo‘yishi mumkin. Oxirgi xabarlarga ko‘ra, ispaniyalik posbon yanvargacha kutishga tayyor. Agar transfer oynasi yopilsa-yu, haligacha o‘ziga yangi klub topa olmasa, futbolchi kelajagi haqida jiddiy o‘ylaydi.
Albatta, yil oxirigacha ko‘p narsa o‘zgarishi mumkin. Hali ham De Xeaga Yevropaning top-klublaridan biri murojaat qilishi yoki u qayerdadir ikkinchi darvozabon sifatida o‘ynashga rozi bo‘lishi mumkin. Ammo David faoliyatini davom ettirish imkoniyatlari yo‘qligi sababli, ayniqsa, "Manchester Yunayted"ga va butun Premyer-ligaga nima berganligini hisobga olsak, faoliyatini yakunlasa, sharmandalik bo‘ladi.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
