Men "Barselona" muxlisi emasman, biroq Xavining yozda ketishi meni hayratda qoldirdi.
U meni xafa qildi. Gap butunlay Xavi haqida emas, garchi u menga murabbiy sifatida yoqsa ham.
“Ikki yil oldin men qaror qilganman. Endi men muammoga aylanib qolishni istamayman", - bu so‘zlar bilan "Vilyarreal"dan yangi shapaloq olgan Xavi murabbiylik davri tugaganini e’lon qildi. Tarkib jihatidan g‘alati, lekin undan keyin klubni boshqarishga jur’at etadiganlar uchun nihoyatda ibratli so‘zlar emasmi?!
Ikki yil orqaga qaytaylik.
"Xavining qaytishi "Barsa"ning najotidir".
Aynan shu xabar bilan Laporta, hali prezident emas, saylovoldi kampaniyasining asosiy va’dalaridan biri bilan maqtanadi. Messi haqida bir necha so‘z aytgandan so‘ng yangi murabbiyni u kataloniyaliklar uchun genlar tashuvchi deb atadi. Bartomeu davrlarini dahshatli tush kabi o‘chirib tashlaydigan odam sifatida baholangan edi (albatta, moliyaviy masalalarda orqada yashirinish qulay bo‘lgan daqiqalar bundan mustasno).
Xaviga Ronald Kumanning demontaj qilingan tarkibi berilgan. "Barsa"ning asosiy qismida Gavi, Ronald Arauxo (hali yuqori saviyaga chiqmagan), Niko Gonsales va Oskar Minguyeza kabi yigitlar bor edi. Pul yo‘q. Laporta va’da qilgan qishki mustahkamlash ham ta’sirli emas: Ferran Torres, Adama Traore, Pyer-Emerik Obameyang, keksa Dani Alves. Ularning hech biri asosiy tarkibga qattiq mos kelmaydi (ehtimol, Obameyangni hisobga olmaganda, hatto Xavi ham unga moslashgan), ammo murabbiy vaziyatni tushunib, shartlarga rozi bo‘ldi.
Xavi moslashadi va natija ko‘rsatadi. Yo‘q, "Barsa" zo‘r bo‘lib qolmaydi, lekin ular "klasiko"da yana kurashadilar (mag‘lubiyat - mavsumning asosiy jihati va u yerda Anchelottidan aniq ustun keldi) va qiziqarli futbol o‘ynashdi. Xavi, yuzida tabassum bilan,tarkibni kuchaytirish kerakligiga ishora qiladi. Laporta nafaqat mustahkamlashni, balki inqilobni va’da qiladi va buning uchun bir nechta tutqichlardan foydalanadi.
Ma’lum bo‘lishicha, Laporta allaqachon byudjetni Xavi so‘ramaganlarga sarflab bo‘lgan.
Bunga yaqqol misol - Rafinya. Xavi uni zudlik bilan Usmon Dembeleni hisobga olgan holda jamoaga birlashtirishi kerak edi, uning atrofida murabbiy loyihani qurishni rejalashtirgan. Xavi Usmonni Kilian Mbappe shkalasidagi yulduz deb hisoblardi, agar u kerakli kalitni topsa albatta va u topdi. Dembele Xavi qo‘l ostida ajoyib edi.
Rafinya - Laporta tomonidan "Barsa"ning klassik transferi. Ajoyib o‘yinchi, lekin u tizimning nyuanslarini va hozirgi ro‘yxatni hisobga olmasdan keladi. Muammo: bunday bo‘sh transferlarni amalga oshirib, jamoa, eng yaxshi holatda, haqiqiy muammoli joylarni kuchaytirmasdan, vaqtni belgilamoqda; eng yomoni, u qayta qurish zarurati tufayli orqaga qadam tashlaydi.
Dembele ilk bor 2022 yilning yozida ketishga qaror qilgan. Fransuzni qo‘yib yuborish Xavi g‘oyalariga xiyonat qilish degani. Lekin "Barsa" uni qo‘yib yubordi va Rafinyaga ishondi. Usmon Xavidan boshqa hech kim unga muhtoj emasligini anglagach, yana Laporta tomon sarson bo‘ldi. U har qanday pulga rozi edi.
Dembele yana shartnoma imzoladi. "Barsa" ambisiya ko‘rsatdi (buni eng yaxshi futbolchilarga jalb qiladi). Dembele bo‘lsa-da, Rafinya o‘rnini topdi. Oradan bir yil o‘tib Usmon yana "Barsa"ni ham, Xavini ham xafa qildi.
Aniq bo‘lmagan misol - Robert Levandovski. Murabbiy Obameyang variantiga rozi bo‘ldi (hatto uning tizimiga ko‘proq u mos edi). Ammo Laporta "Barsa"ning yangi media qahramoni Levandovskiga havas qilar edi (Ispaniyalik insayderlar uni Ronaldinyoga o‘xshatgan).
Marketing yulduzining paydo bo‘lishi klub daromadini oshiradi. Laporta bunday yulduz mavjud bo‘lishi kerakligiga qat’iy ishonadi. Ammo prezident ikki ochkoni qo‘ldan boy berdi. Birinchidan, reklamadan tushadigan daromad endi har qanday klub uchun kichikroq ulushga aylangan (aks holda tutqichlarni tortib olishga hojat qolmasdi). Ikkinchidan, super yulduz futbol nuqtai nazaridan hamma narsani buzmasligi kerak (ayniqsa, Pedri Ispaniyada mashhur, uni sarmoyasiz shakllantirish mumkin).
Xavi yana moslashishiga to‘g‘ri keldi: dastlab "Barsa" Robertga to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘ynadi, u ko‘p gol urdi, ammo o‘tgan qishda murabbiy undan uzoqlashdi. Hujumda qiziqarli maydon qurildi. Robert gol urishni to‘xtatdi. Hozirda Levandovski "Barsa"ga foydasidan ko‘ra ko‘proq zarar keltirmoqda. Natija aniqlanmasa ham ("Betis", "Las-Palmas", "Vilyarreal"ga qarshi) Xavi undan shubhalandi.
Levandovski Xavining tanlovi emas edi. U Laportaning so‘nggi istaklari ro‘yxati edi.
Shunday sharoitda ham Xavi chempionlikni qo‘lga kiritdi. Hudud va to‘pga egalik borasida “Barsa” ustunlik qildi. To‘psiz ishonchlilikka faol pressing orqali erishildi. U butunlay Xavi tomonidan qurilgan. Yagona xato - haddan tashqari pragmatizm, to‘pga sekin egalik qilish. Xavi ijodga mas’ul bo‘lgan Pedri va De Yongni necha marta boy berganini hisobga olsak, murabbiyni tushunish mumkin.
Yevropa musobaqalaridagi muvaffaqiyatsizliklar sog‘lom dunyoqarashni saqlab qolishimizga imkon berdi. Xavi mega-top emas edi, lekin uning "Barsa"si bir sababga ko‘ra chempion bo‘ldi. Biroq, aynan shu kubok Xavining murabbiylik faoliyatini tubdan o‘zgartirdi.
Ko‘pchilik 2023 yilning yozida Xordi Alba, Serxi Buskets va Usmon Dembele "Barselona"ni tark etganini unutib qo‘yishadi. Xavi tuzilishining uchta muhim elementi. Faxriylardan ish haqining haddan tashqari qisqartirilishini qabul qilish so‘ralgan. O‘zgartirishlar: Oriol Romeu (arzon), 16 yoshli Lamin Yamal (faqatgina tarbiyalanuvchi) va Aleks Balde (jarohatdan keyin sekinlashdi). Xaviga juda qiyin bo‘ldi.
Shu bilan birga, u qo‘llab-quvvatlovchi odamni so‘rashda davom etdi. Murabbiy "Sosyedad"dan Martin Subimendini talab qilib, uni yangi Buskets deb atadi. Laporta takrorladi - pul yo‘q. Yoz oxirida esa portugaliyalik Joau Feliks va Joau Kanseluni olib keldi. Ular tufayli Xavi ikkala qanotdagi strukturani butunlay buzishga majbur bo‘ldi.
Feliks pressingni yaxshi ko‘radigan jamoalar uchun aks ta’sirdir. Xavi bunga munosib imkoniyat berdi, lekin Joau - dangasa futbolchi. Kanselu dastlab o‘ng qanotga joylashtirildi va u kuchli o‘yin ko‘rsatdi. Ammo Xavi moslashishi kerak edi.
O‘tgan mavsumda "Barsa"da ikkita markaziy himoyachi va o‘ngda bitta yashirin himoyachi bor edi (Kunde). Endi himoyada erkin ijodkor bor. Bu kuchli, ammo pragmatik jamoani xaotik jamoaga aylantirishda muhim qadam bo‘lib, raqibni 5:0 hisobida mag‘lub etish imkoniyati yuqori (portugaliyaliklar kelganidan so‘ng darhol g‘alabalarni eslaysizmi?), lekin mavsum davomida kamroq barqaror va ochiqroq bo‘ladi va shunday bo‘ldi ham.
Shunday sharoitda ham "Barsa" munosib ko‘rinardi. Understat ko‘rsatkichlariga ko‘ra, kutilgan ochkolar bo‘yicha "Barsa" La Ligada birinchi o‘rinda, yomon ijro tufayli sakkizinchi o‘ringa tushib ketdi.
Bu ma’lumotlar "Barsa" chempionlarcha futbol o‘ynayapti degani emas, lekin chempionlik mavsumi bilan joriy mavsum o‘rtasidagi farq unchalik katta emasligini ko‘rsatadi. O‘tgan mavsumda barcha mayda-chuyda narsalar foydasiga birlashadigan pragmatik jamoa bor edi. Bu mavsumda futbol ochiqroq bo‘ldi, munosib hujum uyushtirildi, lekin futbolchilar o‘z imkoniyatlarini o‘zgartirmayapti.
Xavi chempionlik poygasida yaxshi bo‘lib turgan o‘yinlarda yutqazdi: "Vilyarreal" bilan, oktyabrdagi "klasiko"da (1:2), Judning sehri ishlaganda; "Jirona"ga qarshi (2:4), Gyundogan ikki metrdan gol ura olmagan. “Atletiko” hech qanday muammosiz mag‘lub etdi (1:0). Xavining bu mavsumdagi yagona yaqqol omadsizligi Ispaniya Superkubogi finalidagi "klasiko" bo‘ldi. Lekin bu yaxshilikka soya solmaydi.
"Barselona"da ishlash tuyg‘usi shafqatsiz, yoqimsiz, o‘zingizga hurmatsizlardek bo‘lishganini his qilasiz", - deya tushuntiradi Xavi. "Bu sizning ruhiy sog‘ligingizni, ruhiy holatingizni dahshatli darajada buzadi - davom etishdan ma’no yo‘q deysiz va mening yaqinlarim bu haqda bilishadi.
Bu klubdagi barcha murabbiylarda sodir bo‘lgan. Bu yerda Fergyuson bo‘lishi mumkin emas", – dedi murabbiy.
Va bu tanqidiy to‘g‘ri so‘zlar. Xavi "Barsa"da ishlagan yillar davomida uni doimo Gvardiola bilan solishtirishardi. Ammo u ustozidek bo‘la olmadi, shunchaki afsona. Xavi "Barselona"ga kuch berdi, "Barselona" Xavini mag‘lub etdi
"Barselona"ning asosiy muammosi - inqiroz davridagi umidlar. Bu faqat Laportaga taalluqli emas. Chempionlar ligasining chorak finali muvaffaqiyatli bo‘lardi va bu uyatli emas. Bu "Barsa" qabul qilishdan bosh tortadigan haqiqat.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
