Superliganing 2026-yilgi mavsumiga tayyorgarlik davom etayotgan bo‘lib, undagi qator masalalar ketma-ketlikda ko‘rib chiqilmoqda. Jumladan, shu yilning:
• 4-avgustida Superliga-2026 taqvimi rejasi e’lon qilindi;
• 10-oktyabrida “Superliga reglamenti” loyihasi ishlab chiqildi hamda professional futbol klublariga o‘rganish uchun taqdim etildi;
• 20-oktyabrida professional futbol klublari rahbarlari ishtirokida yig‘ilish bo‘lib o‘tdi va unda “Superliga reglamenti” loyihasiga kiritilayotgan o‘zgarishlar muhokama qilindi;
• 24-oktyabrida “Superliga reglamenti” loyihasi bo‘yicha klublar bilan kelishilgan o‘zgarishlar tanishib chiqish uchun Assosiasiyaga taqdim etildi.
Uchrashuvlar intensivligini oshirish uchun xizmat qiladigan mexanizmlar orasidan uch asosiy masala Liga diqqat markazida bo‘lib turibdi:
• videotahlillar asosida futbolchining rasmiy uchrashuvdagi statistik ko‘rsatkichlarini aniqlash tizimini to‘liq markazlashtirish va ulardan jonli translyasiyalar vaqtida faol foydalanish;
• futbolchining funksional holatini masofadan turib nazorat qilish qurilmalari bilan ishlash va ulardagi raqamlarni tahlil qilish mexanizmda o‘sishga erishish;
• futbol o‘yini qoidalariga kiritilayotgan va kiritilishi rejalashtirilayotgan ayrim o‘zgarishlarni Superligaga tatbiq etish.
Quyida mazkur masalalarga to‘xtalib o‘tiladi.
Videotahlillar asosida futbolchining uchrashuvdagi statistik ko‘rsatkichlarini aniqlash tizimi
Liga mazkur masalada 2026-yil yakuniga qadar Hudl bilan kelishuvga ega bo‘lib, o‘zaro uch yillik shartnoma asosida bosqichma-bosqich qamrov doirasini kengaytirish ko‘zda tutilgan. Shu asosda Superliga klublarining 2025-yilda to‘liq Hudl bilan hamkorlik qilishi yo‘lga qo‘yildi. Biroq bunda klublar kompaniyadan sotib olayotgan tahlillar turli darajada, shuningdek, tahlillar qanday olib borilishi va bu orqali nimalarga erishish mumkinligi masalasida Superliga klublari tahlilchilarini o‘qitish muhim ahamiyat kasb etadi. Ayni vaqtda Paxtakor, OKMK, Mash’al, So‘g‘diyona, Nasaf, Bunyodkor kabi klublar masalaga mas’uliyat bilan yondashyotganligini qayd etish kerak. Bu klublar murabbiylari tahlillardan faol foydalanadi.
2026-yildan boshlab Liga qolgan klublarni ham mazkur bosqichga olib chiqishni rejalashtirgan. 20-oktyabr kuni professional futbol klublari rahbarlari ishtirokidagi yig‘ilishda bu masala ko‘rib chiqildi. Ayni vaqtda Liga quyidagilarni rejalashtirgan:
• Superliga stadionlarining har biriga jonli data tahlil imkoniyatini taqdim etuvchi maxsus kameralar o‘rnatish;
• maxsus kameralar yordamida data tahlillarni o‘yin vaqtida qo‘llash va ulardan translyasiyalarda faol foydalanish;
• data tahlillar ko‘rsatkichlari bo‘yicha turli reytinglar shakllantirish va ularni Liga sahifalarida yoritish orqali futbolchilar o‘rtasida sog‘lom raqobat muhitini yaratish;
• Superliga klublari tahlilchilarini o‘qitish va ularning data tahlillardan foydalanish ko‘nikmasini oshirish;
• Superliganing qolgan klublari sotib olayotgan data tahlillar bo‘yicha talabni eng yaxshi klublar qo‘lga kiritayotgan tahlillar bilan tenglashtirish.
Liga Hudl va unga raqobatchi qolgan kompaniyalar bilan muzokaralar olib bormoqda
Bunda qolgan Ligalar qaysi kompaniyalarni afzal bilyotgani hamda o‘zbekistonlik futbolchilarga tegishli tahlillar biz uchun ahamiyatli bo‘lgan Ligalar va klublar e’tiborida bo‘lishi uchun iloji boricha eng maqbul platformani tanlash muhim ahamiyat kasb etadi.
Futbolchining funksional holatini masofadan turib nazorat qilish qurilmalari bilan ishlash
Mazkur masala Liga uchun biroz murakkab. Boisi Superliga klublari ayni vaqtda 4 ta kompaniya bilan hamkorlik qilmoqda.
Kelishuvlar muddati turlicha ekanligidan kelib chiqib, uni 2026-yilning o‘zidayoq markazlashtirish ayrim murakkabliklarni keltirib chiqarishi mumkin. Biroq mazkur masalada Liga Assosiasiya bilan kelishgan holda muhim qarorlarni qabul qilish va klublar bilan shu asosda ishlash bo‘yicha kelishuvga erishishi mumkin. Ammo buning hammasi 2026-yildanoq yo‘lga qo‘yilishi ayrim qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi.
Futbol o‘yini qoidalariga kiritilishi rejalashtirilayotgan o‘zgarishlarni Superligaga tatbiq etish
Liga mazkur masalalarda bosqichma-bosqich ish olib borayotganligini ta’kidlash lozim. Mutahassislarimiz shu yilning iyul oyida AQSH safarida bo‘lib, MLS toza o‘yin vaqtini oshirish masalasida qanday usullardan foydalanayotganligini o‘rgandi. Shundan kelib chiqib, “Superliga reglamenti”ning 14 hamda 15-boblariga ayrim takliflar kiritilgan bo‘lib, toza o‘yin vaqtni oshirish uchun xizmat qiladigan bu bandlar Superliga klublari tomonidan ijobiy qarshi olindi va ular o‘zgarishlarga bir ovozdan rozilik bildirdi (Assosiasiya bilan kelishuvga erishilgan taqdirda, bandlar reglamentdan olinadi va futbol jamoatchiligiga alohida yo‘riqnoma tarzida tahlil qilinadi, o‘z navbatida hakamlar IFAB qoidalariga kiritilgan bu o‘zgarishlarni Superliga o‘yinlari davomida faol qo‘llashga o‘tadi).
Endilikda Assosiasiya, Liga va Markaz ushbu o‘zgarishlar qanday mexanizmlar asosida joriy qilinishi masalasida o‘zaro kelishuvga erishishi kerak. Shu yilning 13-noyabr kuni Liga IFAB texnik direktori Devid Ellerey bilan uchrashuv o‘tkazdi. Ellerey dunyoning 45 mamlakati Ligalari rahbarlari ishtirok etgan Jahon futbol ligalari assosiasiyasining yillik yig‘ilishida IFAB joriy qilishni rejalashtiryotgan boshqa o‘zgarishlar masalasida taqdimot o‘tkazdi.
Uchrashuvda O‘zbekiston Superligasi o‘zgarishlarni qo‘llab-quvvatlashi ma’lum qilindi. Biz tashkilotning yanvar oyidagi yig‘ilishiga qadar o‘z taklifimizni rasman bildirishimiz mumkinligi masalasida suhbat o‘tkazdik. Agar barchasi Liga rejasi bo‘yicha davom etsa, 2026-yildan boshlab bir qator o‘zgarishlar qo‘llanilishi mumkin. Ular orasidan ayrimlarini keltirib o‘tamiz:
• bosh miya chayqalishi oqibatida futbolchi uchrashuvni davom ettira olmasligi masalasi tez tibbiy yordam shifokori hamda klub shifokori tomonidan tasdiqlansa, futbolchi almashtirish uchun imkoniyati qolmagan bo‘lishi shartida har ikki klubga qo‘shimcha bir nafardan futbolchini almashtirish imkoniyati taqdim etilishi;
• uchrashuv hakami bilan faqatgina jamoa sardori suhbat olib borishi mumkinligi masalasini qat’iylashtirish;
• hakamning stop qo‘l ishorasidan keyin ham tinchlanishni istamagan futbolchiga har qanday qo‘shimcha so‘zlar uchun ogohlantirish ko‘rsatilishi;
• futbolchining maydonda vaqt cho‘zish uchun yotib olishi oqibatida uchrashuv to‘xtatilsa, mazkur futbolchi har qanday holatda ham maydonni kamida 1 daqiqaga tark etishi va bu kabi holatda zambil tashuvchilar ham ovora qilingan bo‘lsa, futbolchi maydon tashqarisida kamida 3 daqiqa qolishi shartligi;
• futbolchilarni almashtirayotgan vaqtda zaxira tablosi ko‘tarilgan soniyadan boshlab futbolchi maydonni 15 soniya ichida tark etishi va mazkur soniyalar ko‘payib ketgan taqdirda, maydonga yangi qo‘shilayotgan futbolchi 1 daqiqa davomida maydonga tushirilmasligi;
• darvozabon to‘pni 8 soniya davomida qo‘lida ushlab tursa hamda to‘pni o‘yinga erkin zarba bilan kiritish jarayoni 8 soniyadan oshib ketsa, raqib foydasiga burchak zarbasi belgilash qoidasini qat’iylashtirish;
• to‘pni autdan o‘yinga kiritayotgan futbolchi mazkur vazifa uchun 8 soniyadan ko‘proq vaqt sarflasa, aut raqib foydasiga olib berilishi.
Mazkur masalalarning ayrimlari MLS’da allaqachon joriy etilgan bo‘lib, hozircha u o‘zini oqlamoqda deyish mumkin. IFAB bilan kelishuv asosida bu qoidalarga qo‘shimcha yana ayrim jihatlar ham muhokama qilinishi ko‘zda tutilgan. Liga rejasi amalga oshsa, Superliga mazkur qoidalarni birinchilardan bo‘lib joriy qilgan chempionatga aylanishi mumkin.
Eng muhimi, professional klublar Liganing mazkur tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlamoqda. Biz yuqorida qayd etilgan masalalar to‘liq ishlashidan manfaatdormiz va ularni fevral oyiga qadar joriy qilishni rejalashtirganmiz. O‘zgarishlar va kutilmalar bo‘yicha Liga futbol jamoatchiligini o‘z vaqtida xabardor qilib boradi.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
