Kecha, 28 fevral sanasida, Uelsda bo‘lib o‘tgan Xalqaro futbol assosiasiyalari kengashining (IFAB) 140 yillik yig‘ilishida tashkilot tomonidan ilgari surib kelinayotgan “toza o‘yin vaqti”ni oshirishga qaratilgan qoidalar majmui tasdiqlandi.
Amerika Qo‘shma Shtatlari oliy divizioni – Major League Soccer (MLS) tomonidan amaliyotga tatbiq etilgan qoidalar futbol uchrashuvi vaqtida o‘yin vaqtini cho‘zish va tempini buzishga qaratilgan xatti-harakatlarning oldini olishga qaratilgan. Liga vakillari 2025 yilda MLSning Nyu-Yorkdagi bosh ofisiga tashrifida ushbu qoidalar bilan tanishtirilgan va shu yilning noyabrida Jahon ligalari assosiasiyasining Afinada bo‘lib o‘tgan yig‘ilishida IFAB Texnik direktori – Devid Elleri bilan uchrashib, qoidalarni O‘zbekiston Superligasida tatbiq etishga ruxsat etilishi masalasi bo‘yicha fikr almashilgandi. Keyinchalik, Liga O‘zbekiston futbol assosiasiyasi ko‘magida janob Elleri bilan muloqotda bo‘lib turdi va 2026 yilning 26 yanvarida IFAB Texnik direktori Toshkentga tashrif buyurib, o‘zbek futbol jamoatchiligi vakillariga amalga keng tatbiq etilishi kutilayotgan o‘zgartirishlar xususida seminar o‘tib bergandi.
Kengash tomonidan tasdiqlangan qoidalar majmui quyidagilardan iborat:
To‘pni yon chiziqdan va darvoza oldidan o‘yinga kiritish
Darvozabonlarning to‘pni 8 soniyada o‘yinga qaytarishi borasidagi qoida futbol jamoatchiligida yaxshi qabul qilinganidan so‘ng, shunga o‘xshash amaliyotni to‘pni yon chiziqdan va darvoza oldidan o‘yinga kiritish jarayoniga ham tatbiq etish muhokama qilinib, ko‘pchilik ovoz bilan ma’qullandi.
Hakam to‘pni yon chiziqdan o‘yinga kiritish ataylab kechiktirilayotgani haqidagi qarorga kelsa, 5 soniyalik vizual sanoqni boshlaydi va bu vaqtda to‘p o‘yinga qaytarilmagan taqdirda, yon chiziqdan to‘pni o‘yinga kiritish huquqi raqib jamoaga olib beriladi. Shuningdek, to‘pni darvoza oldidan o‘yinga kiritish oshkora kechiktirilayotgan hollarda hakam 5 soniyalik sanoqni boshlaydi va bu vaqtda to‘p o‘yinga kiritilmasa, raqib foydasiga burchak zarbasi belgilanadi.
O‘zgarishlardagi vaqt chegarasi
Maydondagi futbolchini zaxiraga olishda 10 soniyalik vaqt limiti joriy etiladi. Futbolchi zaxira almashtirish tablosi yoki hakam ishorasidan so‘ng, 10 soniya ichida maydonni uning istalgan burchagidan tark etmasa, zaxiradan maydonga tushayotgan futbolchi 1 daqiqa maydon chetida turadi va shu vaqtdan keyingi dastlabki to‘xtalishda maydonga tushishiga ruxsat etiladi.
Futbolchining jarohatini maydon tashqarisida tekshirish yoki davolash
Maydonda tibbiy yordam olgan futbolchi uni tark etadi va 1 daqiqa davomida o‘yinga qaytishiga ruxsat berilmaydi.
VAR Protokolidagi o‘zgarishlar
Shuningdek, yig‘ilish uch holatda bosh hakamga VAR tomonidan ko‘maklashilishini tasdiqladi: • yaqqol noto‘g‘ri ko‘rsatilgan ikkinchi sariq kartochka tufayli maydondan chetlatilish holatida; • qoida buzgan tarafni noto‘g‘ri talqin qilish holatida; • yaqqol noto‘g‘ri taqdim etilgan burchak zarbasi holatida (mazkur qoida ixtiyoriy bo‘lib, tegishli musobaqaning ushbu vaziyatga tezkor yechim berishi mumkin bo‘lgan texnik imkoniyati mavjud bo‘lishini talab etadi)
Liga mazkur o‘zgarishlarni o‘zida sinab ko‘rilishi bo‘yicha tashabbus bildirgan dastlabkilardan biri hisoblanib, ularni amalga tatbiq etishni mart oyidagi FIFA kunlaridan keyin boshlaydi.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
