Agar siz Lionel Messi futbolni AQSHga olib kelgan deb o‘ylasangiz, adashasiz. U yerda futbol uzoq vaqtdan beri rivojlanib kelmoqda - mahalliy klublar faol ravishda yangi stadionlar qurmoqda.
Masalan, 2018-yildan beri to‘qqiztasi qurilgan. Bu esa hali chegara emas – oldinda 2026 yilgi jahon chempionati bor.
Keling, har birini ko‘rib chiqamiz.
«Los-Andjeles», BMO Stadium – 2018
Kaliforniyadagi stadion 2018 yil aprel oyida ochilgan. Arena sobiq "Los-Andjeles" memorial maydoni o‘rnida qurilgan. Janubiy Kaliforniyadagi eng qadimgi xususiy universitetning asosiy kampusidan janubda joylashgan bo‘lib, Los-Anjeles memorial kolizeyiga ulanib ketgan.
22 ming o‘rinli arena qurilishi 100 million dollarga tushdi. Buni ikki yil ichida qilishgan.
BMO stadioni 1962 yilda ochilgan "Dodger Stadium" arenasidan so‘ng Los-Anjelesdagi birinchi ochiq stadiondir. U yerda «Los-Andjeles Dodjers» o‘ynaydi.
«Di Si Yunayted», Audi Field – 2018
Ular 2000-yillarda Vashingtonda stadion qurmoqchi edilar, ammo uzoq vaqtdan beri mos yer izlash qurilish boshlanishini 2017 yilgacha kechiktirdi. Qurilish uchun bir yarim yil vaqt ketdi. Turli manbalarga ko‘ra, buning uchun 400 dan 500 million dollargacha pul ketgan.
Dastlab, "Di Si Yunayted" rahbariyati Kolumbiya okrugi rasmiylari bilan qiyin muzokaralar olib borgani sababli Shimoliy Virjiniyada stadion qurishni rejalashtirgandi. Klub va shahar o‘rtasida arena qurilishini boshlash bo‘yicha shartnoma imzolanganida, uning uchun yer Amerikaning elektr energiyasi kompaniyasi PEPKOdan hali sotib olinmagan edi.
«Minnesota Yunayted», Allianz Field – 2019
2015 yilning kuzida "Minnesota Yunayted" egalari loyihani taqdim etishdi va bir yildan keyin ish boshlandi. 2019 yilda arena tashrif buyuruvchilar uchun ochildi. Imkoniyati - 19 400 tomoshabin. Byudjet: 200 million dollar.
Qiziqarli fakt: Yulduzli urushlar olamidagi Bespin sayyorasidagi koloniyaga o‘xshashligi tufayli stadion “Bulutli shahar” laqabini oldi.
«Inter Mayami», DRV PNK Stadium – 2020
Floridadagi kamtarona va shinam arena. 21 ming tomoshabinga mo‘ljallangan. Ular uni 10 oy ichida qurishdi va 2020 yilning yozida foydalanishga topshirishdi. Qurilish qiymati 60 million dollarga baholanmoqda. Yaxshi afzallik shundaki, Lionel Messi yaqin atrofda yashaydi.
"Inter Mayami" allaqachon 2025 yilda ochiladigan yangi "Mayami Fridom Park" stadionini qurmoqda.
«Kolambus Kryu», Lower.com Field – 2021
Klub oldingi arenasini almashtirgan Ogayo shtatidagi yana bir stadion bu Historic Crew Stadium. Yangi arena 314 million dollarga teng Astor Parkning shahar markazi yaqinidagi aralash maqsadli qurilish markazida joylashgan.
Taxminan 20 ming kishini sig‘dira oladi. Qurilish 2019 yilning yozida rejalashtirilgan edi, biroq mahalliy hokimiyat vakillari bilan muzokaralar tufayli kechikishlar natijasida poydevor qo‘yish oktyabr oyiga ko‘chirildi. Ikki yil o‘tgach, arena o‘zining birinchi futbol uchrashuvini o‘tkazdi.
Stadion mahalliy ma’muriyatga tegishli. "Kolambus Kryu" yiliga 10 million dollar evaziga 30 yillik ijaraga ega. Stadionni 2047 yilgacha bozor qiymatining 30 foiziga sotib olish mumkin.
«Sinsinnati», TQL Stadium – 2021
"Sinsinnati"ning uy stadioni qurilishi 2018 yil oxirida Ogayo shtatida boshlangan. Uni uch yilda tugatishgan va 250 million dollar sarflashgan. 26 mingga yaqin tomoshabinga mo‘ljallangan. Tashqi tomondan, u "Allianz Arena"ga juda o‘xshaydi.
Bu tasodif emas: arxitektor Den Meys “Bavariya” arenasi dizaynidan ilhom olganini tan oldi, shuning uchun LED tashqi yuzasi arena dizaynining markaziy elementiga aylandi. Garchi shahar hokimiyati yaqin vaqtgacha tashqi yoritishga qarshi bo‘lgan bo‘lsa-da.
«Ostin», Q2 Stadium – 2021
Arena Texasning Shimoliy Ostin shahridagi Shimoliy Burnet mahallasida joylashgan. Ostin AQSH standartlari bo‘yicha katta shahar, ammo "Ostin" futbolidan oldin u yerda eng yaxshi sport jamoalari bo‘lmagan. Endi hamma futbolga boradi - 21 ming o‘rin bunga yetarli.
Qurilish qiymati qariyb 240 million dollarni tashkil etadi va arena butunlay xususiy investorlar mablag‘i hisobidan qurilgan. Ulardan biri aktyor Metyu Makkonaxidir.
Garchi ular yerni sotib olmagan bo‘lsalar ham: stadion shaharniki, klub ijara shartnomasini uch martagacha uzaytirishi mumkin. Har bir uzaytirish o‘n yilga mo‘ljallangan.
«Sent-Luis», CityPark – 2022
"Sent-Luis" Missuri uchun yangi stadion bo‘lib, 2016 yildan beri rejalashtirilgan, biroq shahar rasmiylarining aralashuvi tufayli qurilishni boshlash 2020 yilgacha kechiktirildi. Ikki yil o‘tgach, City Park nihoyat ochildi. U 458 million dollarga tushadi va taxminan 23 ming tomoshabinga mo‘ljallangan.
City Park Sent-Luis Kardinals beysbol jamoasi prezidenti, milliarder Bill DeVitt IIIning puliga qurilgan. Davlatdan 60 million bonus bilan qurilgan.
«Neshvill», Geodis Park – 2022
Tennessi shtatidagi 30 ming kishilik stadion. 2016-yilda taqdim etilgan loyiha milliarder Jon Ingramning shaxsiy mablag‘lari hisobidan rejalashtirilgan edi. Ammo bu jarayonga mahalliy hokimiyatlar aralashib, 30 million dollar va bir necha gektar yer ajratdi.
AQSHda ko‘pchilik buni Ingramning aloqalari bilan bog‘ladi. Milliarder arena atrofidagi barcha infratuzilmani o‘zi sotib olgan.
Geodis Park ko‘rgazma majmuasini ta’mirlash loyihasining bir qismi bo‘lib, unda Ekspo tadbirlari maydoni, chakana savdo va turar-joy binolari ham mavjud. Endi bu yerda an’anaviy Tennessi shtati yarmarkasi o‘tkaziladi.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
