Yevropa Ittifoqining Adliya sudi Superliganing dalillarini qabul qildi. UEFA va FIFA o‘z hukmronlik mavqeini suiiste’mol qilmoqda, degan qarorga keldi. Shunday qilib, “Real Madrid”, “Barselona” va A22 Sports tomonidan qo‘llab-quvvatlangan Superliga bu ishda g‘alaba qozondi. Daromadlar juda katta edi, shuning uchun sud qarorini barcha tomonlar xavotir bilan kutishgan.
UEFA g‘alabasi klublarning o‘z musobaqalarini o‘tkazishga va ularni boshqaruv organlarining ruxsatisiz o‘zlari xohlagancha o‘tkazishga bo‘lgan har qanday haqiqiy urinishlarini bartaraf qiladi. Superliga g‘alabasi boshqaruv organlariga emas, balki klublar uchun kim bilan o‘ynashni xohlashlari, qachon o‘ynashni xohlashlari va daromadni qanday taqsimlash borasida eshiklarni ochishi mumkin edi.
Bularning barchasi Yevropaning oliy sudi UEFA va FIFA tomonidan Superligani blokirovka qilish qoidalarini noqonuniy deb topganidan so‘ng ko‘p o‘tmay imkon bo‘ldi. Ikki boshqaruv organi o‘z qarorlarini qabul qilishda shaffofroq bo‘lishi va qonunga rioya qilish uchun raqobatga ochiq bo‘lishi kerak, dedi Yevropa sudi. Asl Superliga loyihasi ortida turganlar tezda uchta umumevropa ligalariga asoslangan yangi rejani e’lon qilishdi, bu esa ko‘tarilish va quyi ligaga tushishni o‘z ichiga oladi. Shuningdek, ular o‘yinlarning bepul translyasiyasini va barcha daromadlarni klublar o‘rtasida taqsimlashni va’da qilishmoqda.
Yevropa sudining qarori barcha sport federasiyalari uchun keng ta’sir ko‘rsatadi, bu ularning potensial isyonchilarni jazolash vakolatlarini zaiflashtiradi va ularni raqobat qonunchiligiga ko‘proq bo‘ysundiradi. Lekin bu futbol uchun nimani anglatadi? UEFA, FIFA va ularning ko‘plab ittifoqchilari hozirga qadar buni rad etishdi. "Ular buni g‘alaba deb bilishadi, lekin men umuman hech narsani ko‘rmayapman", dedi “PSJ” va Yevropa klublar assosiasiyasi raisi Nosir Al-Xelayfi.
Superliga yoki UEFAdan tashqari musobaqada qatnashish uchun to‘siqlar yuqoriligicha qolmoqda. Inqilobiy turnirni boshlash katta mablag‘ va rejalarga qiziqish ko‘rsatib, jamoatchilikning noroziligiga duchor bo‘lishga tayyor klublarning uzoq ro‘yxatini talab qiladi. Ingliz klublari yangi Buyuk Britaniya hukumati regulyatori shaklida qo‘shimcha to‘siqlarga duch kelishmoqda. Ushbu loyiha an’analar muhim bo‘lgan konservativ Germaniya uchun ham mos emas. Fransiyaning eng yirik klubi “PSJ” Superligaga keskin qarshi. Garchi, mish-mishlarga ko‘ra, Liga 1da yangi loyiha tarafdorlari bor. Xuddi A seriyadagi kabi.
Superligaga ikkinchi marta keng ko‘lamli salbiy munosabat bildirilgani bois, bu loyiha yaqin orada yo‘lga qo‘yilishi va katta shuhrat qozonishi dargumon. Chempionlar ligasidan o‘tib ketish juda qiyin. Ammo ba’zi harakatlar hali ham sodir bo‘lishi mumkin. Ehtimol, sud qarori yangi mini-turnirlar uchun eshikni ochadi. Har yozda Yevropaning ko‘plab klublari AQSH va boshqa mamlakatlarga yo‘l olishadi, siz bir qator o‘rtoqlik uchrashuvlarini yanada raqobatbardosh o‘yinga aylantirishga harakat qilishingiz mumkin.
Bir tomondan Superliga tarafdorlarining niyatlari aniq, chunki UEFA ishi idealdan yiroq. Har bir mavsumda taqvim uzunroq bo‘ladi, turnirlar bir-birining ustiga chiqadi, o‘yinchilarning tiklanish uchun vaqtlari kamroq bo‘ladi va jarohatlar ko‘payadi. Ammo Florentino Peres futbol ravnaqi uchun ishlayapman desa, xato qilmang. “Real Madrid”, “Barselona”, A22 va ularni qo‘llab-quvvatlovchilarning aksariyati o‘zlari uchun imkon qadar ko‘proq daromad olish haqida qayg‘uradilar.
Asosiy masalalardan biri - ingliz klublarining ishtiroki. Ularsiz har qanday yirik turnir yakunlanishi dargumon. Aslida ular allaqachon o‘zlarining Superligasi a’zolari. Ular eng yuqori daromadga ega va ular yana tavakkal qilishlari kerakmi? Bundan tashqari, Premer-liga va Buyuk Britaniya hukumati hech bir Premyer-liga klubini boshqalardan ajratib qo‘ymaslik uchun choralar ko‘rish majburiyatini oladi.
Qolaversa, Angliyada 2 yil avval ham Superligaga qarshi ommaviy muxlislar noroziliklari bo‘lib o‘tgandi. Muxlislar fikrini har qanday holatda ham inobatga olish kerak, chunki ular futbolda hamma narsaning dvigatelidir.
Shubhasiz, UEFAning mavqei larzaga keldi, ammo u hali ham kuchli. Shu bois tashkilot prezidenti Cheferinning Superliga bo‘yicha sud qaroridan so‘ng matbuot anjumani o‘tkazganida, uning xatti-harakati o‘zini xotirjam tutish bilan chegaralanib qoldi. Funksionerning aytishicha, turnir loyihasi 2021 yildagidan ham yopiqroq ko‘rinadi. Va qaysidir ma’noda u haq. Bir qarashda, loyihaning maqsadi o‘zgarmagandek ko‘rinadi: elita klublarini iyerarxiyaning yuqori pog‘onasiga joylashtirish orqali himoya qilish, bunga boshqalar kirishi deyarli imkonsiz bo‘ladi. Shu ma’noda, bu haqiqatan ham yomon variant.
Lekin UEFAni qattiq himoya qilmaslik kerak. Ular Chempionlar ligasining yangi formatini kelishib, aldashdi. Superliga nima taklif qiladi. Yillar davomida Yevropa futbolida boy va kambag‘al klublar o‘rtasidagi tafovut jarlikka aylangan. Bu degani, faqat bir nechta klublar muntazam ravishda katta sovrinlar uchun kurasha oladi. Bu barcha Yevropa ligalaridagi muammo va uni hal qilish uchun yetarlicha ishlar qilinmayapti. Ba’zida UEFA klublar bilan ba’zi masalalarda maslahatlashmagan holda haqiqatdan ham o‘z mavqeini suiiste’mol qilayotgandek tuyuladi. Bundan tashqari, pul ham muhim rol o‘ynaydi. Ko‘rinib turibdiki, klublar ko‘proq maosh olmoqchi.
UEFA nimadir qilishi kerak. Chempionlar ligasi formatini o‘zgartirishning o‘zi yetarli emas. Superligani har xil ko‘rinishda ko‘rish mumkin, ammo bu o‘z-o‘zidan paydo bo‘lmagan. To‘g‘risi, bu loyihani qo‘llab-quvvatlaganlarning hammasi ham faqat pul ishlashdan manfaatdor emas. Ko‘pgina klublar bu ko‘p yillar davomida nazoratsiz o‘sishiga yo‘l qo‘yilgan iqtisodiy nomutanosiblikni tuzatishning yagona yo‘li deb hisoblaydi. Ba’zilar Superligani APL bilan raqobat qilishning yagona yo‘li deb hisoblaydi.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
