"Bayer" Germaniya chempioniga aylandi va "Bavariya"ning 11 ta zafarli mavsumdagi seriyasini to‘xtatdi!
Bu yutuqni to‘liq baholay olmasligimiz mumkin: XXI asrda Myunxenni hisobga olmaganda, bor-yo‘g‘i oltita jamoa Bundesligada g‘alaba qozongan: "Dortmund" uch marta, “Verder”, “Shtutgart” va “Volfsburg” bir martadan.
Har bir chempion o‘ziga xos tarzda noyobdir. Endi ularga "Bayer"ni ham qo‘shamiz.
"Dortmund" 2001/02: to‘purar Marsio Amorazo, "Bayer"dan bir ochko oldinda
O‘shanda murabbiy Ottmar Xitsfeld bilan erishilgan muvaffaqiyatlardan to‘lqinlanib ketgan "Borussiya" besh yil davomida chempionlikni qo‘lga kiritmagandi: kubok to‘rt marta "Bavariya"ga nasib etdi va yana bir bor "Kayzerslautern" sensasion tarzda barchani ortda qoldirdi.
Dortmundliklar qayg‘uli an’anani buzish niyatida edilar: 2001 yilning yozida ular "Parma" hujumchisi Marsio Amorazo uchun o‘sha paytdagi eng qimmat transfer bo‘lgan 25 million yevro narxni to‘lashdi. Biroq himoyachi Evanilson norasmiy ravishda shartnomaning bir qismiga aylandi. Amorazo liganing eng yaxshi to‘purariga aylangan. Dortmundliklarning sarf-xarajatlari ularga uzoq kutilgan chempionlikni qo‘lga kiritishga yordam berdi, garchi o‘sha mavsum “Bayer” uchun fojia sifatida qabul qilinsa-da: chempionat tugashiga ikki tur qolganida ular leverkuzenliklarni mag‘lub etishdi. Yakuniy ustunlik faqat bir ochko. O‘shanda "Borussiya"ni ajoyib libero Mattias Sammer boshqargan. Bu kubok uning murabbiylik faoliyatidagi yagona bo‘lib qoladi, chunki 2004 yilda Sammer Dortmundni tark etdi, "Shtutgart"dan kuchli o‘rtamiyona jamoa yaratdi, ammo kuboklarga yetib bormadi.
"Verder" 2003/04: yorqin tarkib va super yulduz Ailton
Mavsum oldidan “Verder” Ispaniyaning “Mursiya” klubidan iste’fodagi darvozabon Andreas Reynkeni olib keldi, “Strasburg” esa aqlli himoyachi Valeriyen Ismayelni topdi. Shuningdek, ular yorqin soch turmagini yaxshi ko‘radigan "Galatasaroy"dan yarim himoyachi Umit Davalani olib kelishdi. Bu trio chempion jamoaning yetakchisiga aylandi.
Hujum - "Verder"ning asosiy quroli. Hujumchi Ailton tinimsiz gollar urardi. Mavsum davomida u “Shalke” bilan dastlabki shartnoma imzoladi, ammo keyin uzoq vaqt bu harakatini tushuntirib bera olmadi. U azob chekdi va xafa bo‘ldi. Natijada 28 ta gol va Germaniyada yilning eng yaxshi futbolchisi uchun sovrin. Birinchi davrada "Verder" o‘nlab g‘alabalarni qo‘lga kiritdi va uchta yoki undan ko‘p gol urdi. 16-turda murabbiy Tomas Shaaf shogirdlari turnir jadvalida peshqadamlikni qo‘lga kiritdi yakunga qadar uni saqlab qoldi. "Verder" 32-turda Myunxendagi "Olimpiashtdion"da "Bavariya"ni mag‘lub etib, kubokni qo‘lga kiritdi.
"Verder" uchun bu g‘alaba tarixdagi to‘rtinchisi bo‘ldi. 1988 va 1993 yillarda u futbolchi sifatida chempion bo‘lgan.
"Shtutgart" 2006/07: dahshatli start va super bahor
«Shtutgart»ning chempionlik mavsumi jirkanch boshlandi: «Nyurnberg» bilan 0:3, keyinchalik jamoa “Arminiya” bilan kurashga qiynaldi va uchinchi turda "Dortmund"dan 1:3 hisobida mag‘lubiyat alamini totib ko‘rdi. Murabbiy Armin Fe xavotirda edi: "Ehtimol, bu eng yomon start emasdir, ammo bizning formamiz qayg‘uli".
"Verder"ga qarshi o‘yindagi kambek burilish nuqtasi bo‘ldi: jamoa 33-daqiqada 0:2 hisobida ortda barayotgandi, ammo yakunda 3:2 hisobida g‘alaba qozondi. G‘alaba golini o‘sha mavsumda “Shtutgart”ning eng yaxshi to‘purari Mario Gomes kiritdi. Jamoa uyg‘ondi va mag‘lubiyatsiz to‘qqiz o‘yinlik seriyani davom ettirdi. Eng kuchli raqiblar orasida: "Bayer", "Shalke" va "Gamburg" bor edi. Mavsum o‘rtalariga kelib “Shtutgart” biroz pastladi: “Bavariya”ga yutqazib qo‘ydi, yana “Nyurnberg”dan katta zarba oldi. Bir qator noaniq duranglar Fe jamoasini peshqadam “Verder”dan 7 ochko ortda qoldirib, to‘rtinchi o‘ringa tushirdi. Ammo bahorda “Shtutgart” shu qadar uzoqqa bordiki, chempionat peshqadami sifatida final bosqichiga yetib bordi.
Aprel oyidan beri Fe jamoasi sakkizta o‘yinning barchasida, jumladan “Bavariya”ga qarshi uy o‘yinida ham g‘alaba qozondi – 2:0. Raqobatchilar ochko yo‘qotishdi. "Shtutgart" esa barqaror ketdi. 2007 yil may oyiga kelib, unvonni rasmiylashtirish uchun faqat "Energi"ni mag‘lub etish kerak edi. Fe jamoasi buni uddaladi, Sami Xedira hal qiluvchi golni urdi. Oradan 3 yil o‘tib "Real Madrid" nemis futbolchisini sotib oldi.
"Volfsburg" 2008/09: Magata nazorati ostida Grafite-Jeko super kombinasiyasi
2006 yilning yozida "Volfsburg" darvozabon Diyego Benalyo, Josue va Yan Shimunek kabi futbolchilardan iborat umidli tarkibni tuzib chiqqan edi. U 3 yil deganda o‘z mevasini berdi. Ikkita yangi hujumchi ajralib turardi: Grafite va Edin Jeko, ular uchun 12 million to‘langan.
O‘sha paytda katta pul. Shunday qilib, "Volfsburg" bosh murabbiyi Feliks Magata bilan yangi shartnoma imzoladi. Bu natija berdi. Jeko va Grafite Bundesliga tarixidagi eng kuchli hamkorliklardan birini tashkil qilishdi. 2008/09 yilgi mavsumda "Volfsburg"ning 80 ta golidan 67,5 foizi Jeko-Graffite juftligi hisobiga yozildi. Super assistent Zvezdan Misimovichning mahorati ham yordam berdi: 20 ta golga assist – super duyet uchun 13 ta golli uzatma. Natija: "Bavariya"dan ikki ochkolik farq bilan chempionlik, shundan so‘ng "Volfsburg" o‘z mohiyatini saqlab qoldi, lekin o‘z me’morini saqlab qola olmadi. Magata "Shalke"ga yo‘l oldi. Ko‘pchilik uchun halokatli bo‘lgan pasayish davri boshlandi.
"Dortmund" 2010/11: Master Klopp va uning yosh jamoasi
2010/11 yilgi mavsum oldidan Yurgen Klopp “Borussiya”ning ehtirosli uslubini yanada oqilona qilishga urinib ko‘rdi va Shinji Kagava va 18 yoshli shogirdi Mario Gyosening kelishi bilan u shunchalik muvaffaqiyatga erishdiki, sakkizinchi turdan keyin u birinchi o‘rinni egalladi. O‘shandan beri dortmundliklar hech qachon peshqadamlikdan voz kechmagan. Murabbiy bu jamoani "bolalar bog‘chasi" deb atagan. Masalan, "Bavariya" bilan safar o‘yinida u jamoa tarixidagi eng yosh tarkibni maydonga tushirdi: o‘rtacha yoshi 22,3 yosh. Robbenni Marsel Shmelser va Kevin Grosskroys, Riberini Lukas Pishek, Shvaynshtaygerni esa Nuri Shahin va Sven Bender qo‘riqlagan.
Tez orada "Borussiya" ikkinchi o‘rindagi "Bayer"dan 12 ochkoga, amaldagi chempion "Bavariya"dan yana 16 ochkoga o‘zib ketdi. Dortmundning yadrosi 2010/11 yilgi mavsumda deyarli o‘zgarmadi, faqat Kagava Osiyo Kubogida qo‘l suyagi singanligi sababli ikkinchi davrani o‘tkazib yubordi. Uning o‘rnini Robert Levandovski egalladi. Darvozabon Roman Vaydenfeller o‘sha mavsumda 43 ta o‘yindan 20 tasida darvozasi daxlsizligini saqlab qoldi.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
