Millionlar o‘yinida videotakrorlar, golni aniqlaydigan chip, xullas, shunga o‘xshash narsalarga ko‘nikib qoldik.
Klublarning tibbiyot shtablari ham bir joyda turmayapti. Umuman, futboldagi medisina nafaqat samarali ishlamoqda, balki jamoalar hayotini ham ancha yaxshilamoqda.
O‘yinchilarni kuzatish sistemasi (EPTS)
2017 yili FIFA Avstraliyadagi Viktoriya universiteti bilan futbolchilarni kuzatish tizimi (EPTS) borasida hamkorlik o‘rnatdi. Texnologiyaning imkoniyatlari qaysidir ma’noda cheksiz: bugungi kunda u jarohatning oldini olish, har bir futbolchining samarali harakatini tekshirish va OAV hamda muxlislarga futbolchilar haqida ko‘proq ma’lumot yig‘ishda yordam bermoqda.
EPTSni Rossiyadagi jahon chempionatida ham kuzatdik. Turnirdagi har bir futbolchida maxsus moslama bor edi. Bu jihoz ularning futbolkalari yoqasiga joylashtirilgandi. Ushbu kichkina gadjet sportchining tezligi, qancha yugurgani, puls va tana haroratini o‘lchab turgan. Boz ustiga, «datchik» har bir o‘yindagi ko‘rsatkichlarni har daqiqada uzatib turgan.
Mazkur tizim nafaqat statistik ma’lumotlar yig‘ish, balki real vaqtda futbolchining harakatlarini kuzatib turishda ham asqotadi. «Datchik»dagi ko‘rsatkichlar birdaniga uchta qurilmaga yuboriladi: tahlilchilar noutbugi, bosh murabbiy va shifokorlarga. O‘yin davomida qaysi futbolchining boshqalardan orqada qolib ketgani, kimningdir charchagani va jarohat yoqasiga kelib qolgani aniqlab boriladi. Mutaxassislarga jo‘natilgan statistik ma’lumotlardan tashqari 30 soniyalik kechikish bilan stadiondagi kameralardan video ham uzatiladi. Bu natijalarning ma’lum qismi barcha uchun ochiq bo‘lgan va muxlislarga o‘yin davomida ko‘rsatib turilgan.
Superqahramon formasi
Supersoddalashtirilgan butsalar mahallangiz chempionidan Krishtianu Ronaldu yaratishi mumkin. Bu fantast yozuvchi Ayzek Azimovning hikoyasi emas, balki reallikdir. Oddiy butsalardan tashqari britaniyalik olimlar sensor «datchik»lari bo‘lgan maxsus futbol shitlarini ham yaratishmoqda. Ular zarba kuchini aniqlab, ma’lumotni saqlab qolishadi. Bu orqali hakamlar qaror chiqarishlari, shifokorlar jarohatning jiddiyligi borasida xulosaga kelishlari mumkin.
Bu kelajak futbolchisi uchun hammasi emas. O‘yinchilarning formalari iqlim va futbolchining jismoniy imkoniyatlariga qarab yasalmoqda. Amerikaning Under Armour kompaniyasiga shu ham kamlik qilmoqda. Kompaniya maxsus «datchik»lar o‘rnatilgan innovasion formalarni yaratishga kirishgan. Bu formalar klublarning shifokorlariga futbolchining o‘yin paytidagi holatini tekshirib turishda yordam beradi. Shu bilan bo‘lajak jarohatning oldini olishi mumkin.
«Barselona» DNKsi
Kataloniyaning «Barselona» klubi bazasida maxsus tadqiqot markazi bo‘lib, unda 16 kishi faoliyat yuritadi. Ular faqat ilmiy ishlar bilan band bo‘lishadi. Bu tadqiqotlarning ma’lum qismi «Barselona»ning afsonaviy futbolchilari genini tekshirishdan iborat. Ular shu yo‘l bilan bo‘lajak transferlarning foydali foizini oshirishga harakat qilishadi.
Bu hali hammasi emas. «Barselona» mazkur harakati bilan boshqalardan bir necha qadam oldindagidek taassurot uyg‘otadi. Financial Times nashrining xabar berishicha, Kataloniya klubining har bir futbolchisiga maxsus chiplar o‘rnatilgan. Bu chip orqali futbolchining charchog‘i tekshirib turiladi va bo‘lajak jarohatning oldi olinadi. Messi bunga rozilik berganmi, aniq emas.
Eng kutilmagani - bu «datchik»li xalatlardir. «Barsa» o‘z futbolchilarini nafaqat maydonda, balki ular uxlaganida ham kuzatishni maqsad qilgan. Mazkur xalat futbolchi uxlayotgan paytda barcha ma’lumotlarni uzatib turadi. Shu yo‘l bilan kataloniyaliklar jahon futbolini yangi darajaga olib chiqishmoqda.
«Bavariya»ning infraqizil isitgichi
«Bavariya» «Gannover»ga qarshi uy uchrashuvida yangi kashfiyot - zaxira o‘rindig‘idagi infraqizil panelni sinovdan o‘tkazdi. Uning oldiga banner bilan yopilgan uzun metall buyum qo‘yilgandi. Bu isitgichning yangi sistemasida infraqizil nurlardan foydalaniladi. Ular zaxira o‘rindig‘idagi futbolchilarning oyoqlarini issiq tutishlarida yordam beradi. Shu orqali ayrim jarohatlarning oldi olinar ekan. Chunki futbolchilar o‘tirgan paytida ham mushaklarini issiq tutishlari mumkin. Bunday tizim yaqinda «PSJ» va «Manchester Siti» stadionlarida ham o‘rnatildi.
Mazkur kashfiyot klubning fitnes bo‘yicha murabbiyi Xolger Broyxning tashabbusi bilan «Bavariya» sport direktori Hasan Salixamijich tomonidan joriy etilgan. Bu qurilma avtori ham «Bavariya»ga bog‘liq inson - klubning sobiq futbolchisi va murabbiyi Diter Virshing. Diterning aytishicha, bu panelni yaratishiga Tomas Myuller sababchi bo‘lgan ekan. «O‘tgan yili televizor orqali Bundesliga sharhini tomosha qilayotgandim. O‘shanda sovuq qotgan Myuller kadrga tushib qoldi. Shu kartina xayolimdan chiqmadi va muammoni hal qilishga kirishdim», - degandi Virshing.
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
Шуҳрат Шокиржонов
Шерзод Ражабов
