Ҳаётда бирор-бир касб ёки ҳунар йўқки, уни осонликча эгаллаш мумкин бўлса. Қайсидир учрашувни томоша қилиш чоғида мураббий қароридан норози бўламиз, унинг ўрнида сал бошқачароқ хулосага келишимизни таъкидлаймиз. Аслида эса, четдан туриб маслаҳат беришдан осонроқ иш йўқлигини яхши биламиз. Ҳатто энг машҳур мураббийлар ҳам ўз фаолиятларини хатоликлар билан бошлашган, лекин таслим бўлмасдан, мақсад сари интилишган. Охир-оқибат, улар шонли зафарларга эришиб, муваффақиятлар хатолардан тўғри хулоса чиқариш орқали қўлга киритилишини исботлашган. Бунга мисоллар етарлича...
Арсен Венгер («Нанси»)
Тинимсиз изланишлар ва метин ирода эвазига омадсизликни муваффақиятга айлантирган, фаолияти давомида шарафли «Профессор» унвонига сазовор бўлган франциялик мутахассис ўз вақтида ёш Тьерри Анрини «Монако»га, кейин икки марта «Арсенал»га олиб келганди. Ота-болага хос самимий ҳамкорлик яна давом этишига шубҳа қилмаймиз, омадсизликка юз тутган шогирдини мураббийликка қайтариш учун «Профессор» қимматли маслаҳатларини аямаслиги аниқ.
Ўзининг янги соҳадаги жиддий қадамини Венгер «Нанси» клубида қўйганди. Ўшанда жамоа молиявий муаммолар гирдобида қолган, таркиб ҳам рисоладагидек эмасди. Мураббийнинг қадрдон дўсти, «Нанси»даги илк хариди бўлмиш Жан-Люка Аррибар 2017 йилда ўтмишдаги бир воқеани ёдга олганди:
«Ўшанда биз «Лен»га 3 ёки 4 тўп фарқи билан имкониятни бой бергандик. Мураббий ўзини ёмон ҳис қила бошлади. Охир-оқибат, автобусни тўхтатишга мажбур бўлдик. Пастга тушишга аранг улгурган Арсен йўл четида қайт қилиб юборди ва бир неча дақиқадан кейин ўзига келди».
Венгернинг дебют мавсумини жамоа турнир жадвалининг ўртасида якунлади. Бироқ муаммолардан халос бўла олмади. Натижада Арсен «Монако»га йўл олди. Кейинги воқеалар ривожидан яхши хабардорсиз.
Бобби Робсон («Фулхэм»)
ПСВ, «Спортинг», «Барселона» ва Англия терма жамоаларидаги хизматлари туфайли «Сэр Бобби» мақомига эришган мутахассис ҳам фаолиятининг дастлабки босқичида жиддий қийинчиликларга дуч келган. Тўғри, у «Ипсвич» орқали кўпчилик эътиборини қозонди. Лекин чинакам драматик воқеалар айнан «Фулхэм»да юз берди. 11 йил давомида жамоа шарафини муносиб ҳимоя қилган футболчининг устозлик фаолияти 11 ойга етмай якунланди.
Робсонга бош мураббий ваколати берилган паллада жамоа 21-ўринда бораётганди. Мавсумни эса 22-поғонада якунлади. Оқибатда мураббий ноябрда истеъфога чиқарилди.
Антонио Конте («Ареццо»)
Ҳозирги соч турмагига эга бўлишидан аввал италиялик мутахассис ўз малакасини «Б» серияси вакили - «Ареццо»да синовдан ўтказганди. Тўғри, қуйи лигада тажриба тўплаш Контега насиб этмади - атиги 9 учрашувдан кейин унга чиқиш эшикларини кўрсатиб қўйишди. Жамоа эса Конте ташрифидан аввал мавжуд бўлган очколар танқислигини 6дан 1гача қисқартира олгани билан мақтанишга ҳақли. Хуллас, Антонио ўз ўрнини доимо унинг камчиликларини йўқотишга уриниб юрадиган ватандоши - Маурицио Саррига бўшатиб берди.
Орадан 4-5 ой ўтгач, Маурицио ҳам истеъфога йўл олди, Конте эса... ортга қайтарилди. Бироқ бу «рокировка» ҳам кутилган натижани бермади - шўрлик «Ареццо» қуйи лигага тушиб кетди. Антонио яна ишсиз қолди. Айтганча, мабодо сизни «Челси»нинг 2019 йилдаги тақдири ўйлантириб қўйган бўлса, ташвишланманг - «рокировка» Лондонда ҳам такрорланиши ҳеч гап эмас.
Зайниддин Зидан («Реал Мадрид Кастилья»)
Элитанинг бадавлат грандлари ва провинциялар намояндаларининг ўринбосарлари ўзаро беллашадиган учинчи дивизион Зизудек ёрқин юлдуз учун муносиб жанггоҳ эмасди. Маълум бўлишича, Зидан мураббийлик соҳасида ҳам футболчиликдаги каби шон-шуҳратга эришиши учун «Кастилья» шунчаки, оралиқ марра вазифасини ўтаган экан. Бироқ 2014 йилда бу ҳеч кимнинг хаёлига келган эмасди. Бош мураббий лавозимида (расман техник директор лавозимида, чунки у пайтда тегишли лицензияси йўқ эди) Зидан 6 учрашувнинг 5тасида имкониятни бой берди. Охирги ўйинда унинг шогирдлари «Аморебьета»дан 0:3 ҳисобида енгилишди. Тўғри, жамоа аста-секин қаддини тиклаб олди, аммо ўша лицензия боис Зидан 3 ойга жамоадан четлатилди.
Зизу учун ягона бўлиб қолган мавсумни «Кастилья» 6-ўринда якунлаб, «плей-офф» босқичидан четда қолди. Кейин эса мураббий жамоага қайтишга ва Мартин Эдегор ҳамда Борха Майораль каби ноёб иқтидорларга таълим беришга улгурмади. Бунинг ўрнига 2,5 йил ичида 3 марта ЕЧЛ совринини қўлга киритди.
Рафаэль Бенитес («Вальядолид»)
Ҳа, бу тажрибали мураббий ҳам бир пайтлари «Қироллик клуби» ёшларига устозлик қилган ва Зиданга нисбатан омадлироқ бўлганди. Лекин ундан аввалроқ Рафа «Вальядолид»да «тўлақонли» фаолиятини ўтказганди. Ана шу ибратга лойиқ мавсумни эсга олмаслик адолатсизлик бўларди. Чунки Бенитеснинг дебюти ўта омадсиз чиққанди. Жамоа жадвал тубига чўккан пайтида унинг ҳисобида 23та ўйинда атиги 2та ғалаба бор эди. Элитадаги ўрнини сақлаб қолиши учун жамоа яна 9 очко олиши талаб этиларди. «Вальядолид» бу вазифани уддалади, аммо Бенитес жамоани тарк этганидан кейин. Мураббий эса Сегунда аъзоси - «Осасуна»ни қабул қилди. Бироқ у ерда ҳам омади чопмади. Таажжубки, Бенитес истеъфога чиқарилгач, қуйи лига тараддудини кўраётган «Осасуна» ўзини ўнглаб олди.
Ҳафсаласи пир бўлган мутахассис яхши ниятлар билан «Эстрамадура»да иш бошлади. Аввалига жамоанинг натижалари яхшиланиб борди, кейин пастга шўнғиди. Шундан кейин Бенитес 1 йиллик танаффус олишга қарор қилди.
Буни қарангки, узоқ муддатли таътил ижобий натижаларини бериб, Рафа «Тенерифе»ни элитага олиб чиқди. Кейин «Валенсия»дан таклиф олди. Шу тариқа испаниялик мураббий фаолиятининг ёрқин даври бошланди - Примера, УЕФА кубоги, яна Примера ва «Ливерпуль» билан ЕЧЛ кубоги!
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
