Моуриньонинг ушбу мавсумда "Челси"даги фаолияти муваққиятсиз чиқди. Ҳайрон бўлманг, бу янги гап, зеро бундай хулосани баралла айтиш учун истеъфони кутиш шарт эди. Аввалроқ, мураббий Лондонда ишлаб турганда бу фикрни илгари суриш учун барибир асос етарли бўлмасди, сабаби - қолган вақт давомида вазиятни ўнглаш имкониятига унда бор эди, тўғрими?
Балки кимдир, ушбу истеъфонинг буткул маъмурий қарор бўлганини, агар Моуриньога охиригача имкон берилганда вазиятни ўнглай олишини иддао қилар. Яъни Жозега бор имконият тақдим этилмагани учун у муваффақиятсизликда айбланмаслиги лозимлигини айтар. Лекин мен ўз фикримда қоламан, истеъфо - мураббийнинг муваффақиятсизлигини расман тасдиқлайдиган энг муҳим асосдир.
Истеъфодан бир кун олдин мен шу ердаги биринчи гапимни ёзмаган бўлардим чунки, "Челси"нинг муаммоси аслида нима эканини билмасдим. Қониқарсиз натижалар жамоага четдан баҳо бериш имконини беради холос. Четдан берилган баҳолар доимо сабабга эмас, оқибатга нисбатан берилади, сабаблар нари борса таҳмин қилинади. Балки муаммо каттароқдир, фақат мураббийнинг алмашиши ҳал қилмас. Балки бутун жамоа вазиятдан чиқиб кетиш учун бор имкониятини ишга солган-у, ҳозирча омад келмаётгандир? Шундай шубҳалар бор эди менда ҳам, сизда ҳам, тўғрими?
Айтмоқчиманки, истеъфо вазиятнинг оқибатига эмас, сабабига йўналтирилган воқеадир. Чунки бу қарор ташқаридан эмас, ичкаридан берилади. Жозе Моуриньо истеъфога чиқарилдими, демак бояги таҳминлар ўз ўзидан аниқ хулоса тусига киради - демак, жамоа бор имкониятини ишга солмаётганди, демак аслида мураббий футболчиларни тўлиқ бошқара олмаётганди. Демак, мавсум охиригача имкон берилганда ҳам, "Челси"даги муаммо ҳал бўлмасди. Шунинг учун истеъфо содир бўлди. Тамом.
Моуриньонинг футболдаги фаолияти мураббийлар ҳақидаги бир фаразга аниқлик киритади гўё: футболда асосан икки хил мураббийлар бор. Менежерлар ва стратеглар.
Менежерлар сирасига Фергюсон, Дел Боске, Анчеллотти каби мутахассислар кирадилар. Оила бошлиғига ўхшатиш мумкин уларни. Оила бахтли бўлиши учун нима керак? Муносабат. Агар муносабатлар кўнгилдагидек бўлса, оиланинг ҳар бир куни бахтли кечаверади. Муштарак мақсадлар бу иккинчи даражада, ўша муносабатни ушлаб туриш учун бир восита холос. Оила бахтли бўлиши учун ҳар бир аъзоси бир бирига мос бўлиши, бир бирини тўлдириши шартки, менежерлар жамоада худди шу муносабат шакли учун ҳаракат қиладилар.
Стратег эса, маълум манзил йўлида саёхатга чиққан эшкакли кема капитанини эслатади. Бир бирига ўхшамаган, бир бирига мос бўлмаган турли характерлар белгиланган маълум йўналишида бир тану жон бўлишга, бир бирларига сабр қилишга мажбурлар, акс ҳолда кема ҳалокатга учрайди. Стратеглар йўлнинг бошидаёқ манзилга ким билан боришни ҳал қилишга ҳаракат қиладилар, кучсизларга кемада жой йўқ, аввалдан ташлаб юборилади сувга. Капитан ажойиб мотиватор, сувга ташланмаганлар ҳам капитанни яхши тушунадилар, демак шунақа бўлиши керак, агар унга раҳм қилинса, оғирлиги бизга тушади, манзил кечикади, дейдилар улар.
Моуриньо фаолиятидаги энг ёмон мавсумнинг сабаблари қаерда? У Англияга иккинчи марта ташриф буюрганида руҳан аввалги Жозе эмасди. У "Челси"да узоқ вақт қолиши ҳақида кўп гапирди, ҳеч ким билан урушмади, ҳаммани хотиржамликка ундади. Ушбу давр мобайнида Жозега энг ёмон таъсир қилган савол эса,унинг клублардаги учинчи йили ёмон кечиши билан боғлиқ эди. Яъни Жозе бир умр мақтаниб юрган ўзининг стратеглик амплуасидан воз кечиб, менежерга айланмоқчи эди. Аммо... Жозе "Челси"га аввалги Жозега ўхшамаган ниятда келгани билан, унинг услуби, ишлаш принциплари-ю устунликлари билан аввалги Жозенинг худди ўзи эди барибир, тўғрими? Табиийки, осон эмасди. Табиийки, эплай олмади.
Бир пайтлар ушбу мураббий ҳақида кино олиниши, бош рол эса Жорж Клунига топширилиши ҳақида эшитгандим. Клуни Моуриньо ролини қанчалик қойил қиларди билмадим-у, лекин Моуриньо футбол оламида ўша актернинг Оушен образини ажойиб тарзда уддалайди. Моуриньо ўзининг 11 дўсти билан дунёдаги энг баланд бинодан дунёнинг энг қалин сейфи ичида турган ўлжани ўғрилаб чиқиши мумкин, ишонаман, аммо ўша ўлжани бўлишиб олиб, бахтли ҳаётга давом этиш керак бўлганида, муаммо чиқаверади... Ким билади тағин...
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
Қаҳрамон Асланов
