Joriy yilning 12 iyun kuni Tehronda - o‘z bag‘riga 100 ming tomoshabinni sig‘dira oladigan «Ozodi» stadionida juda muhim o‘yin o‘tkaziladi. Bu bahsda Eron va O‘zbekiston termalari maydonga tushishadi. Uchrashuvning ahamiyatli jihati shundaki, u jamoalardan birini muddatidan avval mundialga olib chiqishi, ikkinchisini esa bu huquqdan mahrum qilishi mumkin. Qaysi jamoa qay rutbaga da’vo qilishini aytmasak ham yaxshi bilasiz. Hozir mana shu o‘yin atrofida ba’zi fikrlarni bildirsak, monelik qilmassiz.
ERON
Eron termasi haqida ortiqcha ta’rifga hojat bo‘lmasa kerak. Uning eng kuchli tomoni ham yaxshi ma’lum - xotirjamlik. Ichki va tashqi xotirjamlik! Jahon chempionati saralashi har doim murakkab musobaqa hisoblanadi. Nafaqat to‘rt yarimtagina o‘ringa ega Osiyo, hatto Yevropayu Janubiy Amerikada ham shunday. Ishonmaganlar bo‘lsa, Argentina va Gollandiyaga boqishsin - JCH-2018 ularsiz o‘tishi mumkin. O‘zimizdan esa oddiy misol - Avstraliya. «Kengurular» ham biz kabi holatda - uchinchi o‘rinda. «A» guruhida Yaponiya va Saudiya Arabistoni «yashil qit’a» vakillariga «non» berishmayapti.
Eron termasi esa xotirjamlik bilan bir raqibi ketidan boshqasini mag‘lubiyatga uchratishni davom ettirmoqda. Karlush Keyrush jamoasi saralashda hali biror marta yengilmadi va guruhdagi so‘nggi ikki o‘yinni shunchaki o‘rtoqlik maqomida o‘tkazishga yaqin turibdi. Xo‘sh, eronliklar nimaning evaziga bunday natijaga erishishdi? Karlush Keyrushning siri nimada?
HIMOYa
Eron terma jamoasi yarim himoyasi va hujumida juda kuchli futbolchilar jamlangan - Alirizo Jahonbahsh, Ma’sud Shojaiy, Vohid Amiriy, Karim Ansorifard, Rizo Gujannajod, Sardor Azmun, Mehdi Tarimiy... Bu ro‘yxatni yana davom ettirish mumkin, ammo biz ularga bo‘lgan hurmatni saqlagan holda aytamiz, baribir, Eronning eng kuchli chizig‘i - himoya. E’tiroz bildiradiganlar bo‘lsa, shoshilmaslikni maslahat beramiz. Zero, bu gaplar bejizga aytilmayapti, argumentlar bor.
Eron terma jamoasining JCh saralashida birorta mag‘lubiyatga uchramaganini aytib o‘tdik. Endi undan ham zalvorliroq bo‘lgan boshqa faktga quloq tuting - eronliklar so‘nggi bosqichda nafaqat mag‘lubiyatga uchramagan, balki birorta gol ham o‘tkazib yubormagan! Milod Muhammadiy, Jalol Husayniy, Murtazo Purliganjiy, Izzatulloh Purgaz - bu ishni faqat shu yigitlar uddalay olishgan. Albatta, darvozabon Alirizo Beyranvanni ham alohida e’tirof etish lozim, biroq baribir, tan olaylik, hali birorta o‘yinda himoyachilar unga pand bergani yo‘q.
Endi hujum va himoya o‘rtasidagi tafovutni belgilab beruvchi yana bir statistika - Eron terma jamoasi so‘nggi bosqichda 7 o‘yindan 5tasida g‘alaba qozonib, ikkisida durang o‘ynadi. E’tiborli tomoni, forslar Qatarga qarshi kechgan o‘yin(2:0)dan boshqa qolgan barchasida bir xil - 1:0 ko‘rinishida g‘alabaga erishishgan. Bir ochko olingan bahslarda esa 0:0 hisobi qayd etilgan. Shundan keyin ham Eronning himoyasini eng kuchli chiziq, deb atamaslik to‘g‘rimi? Albatta, biz bu bilan forslarning yarim himoyasi va hujumini aslo kamsitmoqchi emasmiz. Aksincha, Eron terma jamoasi bu borada ham Osiyoning yetakchilaridan. Ammo himoya - hujumdan ham kuchli.
O‘YIN USLUBI
Eron termasi - g‘alaba yo‘lida ortiqcha hech qanday ish qilmaydigan jamoa. Uning futbolchilari keragidan ortiq bir qadam ham bosishmaydi va uch ochko uchun qancha yugurish kerak bo‘lsa, shuncha yugurishadi, xolos. Agar bu terma o‘yini avtomobil poygasiga o‘xshatilsa, shunday ta’rif berardik - eronliklarda soatiga 200 kilometr tezlikda harakatlanadigan «Ferrari» bo‘lganida ham, raqib 70 kilometrdan oshiq tezlana olmaydigan «Jiguli»da trassaga chiqsa, tezligini soatiga 75 kilometrdan oshirmay, g‘alabani qo‘lga kiritadi. Ular g‘oliblik uchun eng oson yo‘lni qidirishadi, avtomobilni 200 kilometr tezlik bilan haydab, ortiqcha yoqilg‘i sarflash ularga mutlaqo kerak emas. Bunday holatda mashina keyingi poygaga yaramay qolishi mumkin. Eronliklar bu yog‘ini ham inobatga olishadi. Ular futbolni ham shaxmatga aylantirishdi, ikki-uch yurishni oldindan bilishi shart.
Eron terma jamoasida bunday uslub shakllanishida esa Karlush Keyrushning xizmati katta. U juda ayyor murabbiy. Eronni 6 yildan buyon boshqarib kelayotgan bo‘lsa, shu vaqt ichida iste’fo so‘rab uch yoki to‘rt marta ariza yozdi. Tag‘in avji ishi yurishib turgan vaqtda qandaydir sabab topib, janjal ko‘tardi va undan voz kecha olmsliklarini bilgan holda iste’fo so‘radi.
Kamiga terma jamoadan ketishini matbuot orqali ommaga yoyib, vahima ko‘tardi. Balki bunday ixtilof boshqalarda ham bo‘lar, ammo u ichki sir sifatida qolib ketadi. Eronda bo‘layotgan voqeani esa butun dunyo bilishi shart. Keyrushning uslubi shunday. Shu orqali Eron futbol federasiyasiga o‘z so‘zini o‘tkaza oladi.
Keyrushning bu uslubi futbol maydonida ham bilinib turadi. Uning jamoasi hech qachon ilk daqiqalardan hujumga otlanmaydi, balki payt poylaydi. Hayvonot olami bilan tanishtiruvchi ko‘rsatuvlar orqali sherlarning qay taxlit ov qilishini ko‘rganmisiz? Ular o‘ljasiga birdan tashlanmaydi, balki qulay fursat kutib, yon-atrofda o‘ralashib yuraveradi. Ba’zan soatlab poda ortidan ergashishi mumkin. Qaysidir jonivor kichik xatoga yo‘l qo‘ysa, kifoya, uni darhol to‘dadan ajratib olib, bir zumda bo‘g‘ziga tish botiradi.
Futbolda xatoga yo‘l qo‘ymadigan jamoaning o‘zi yo‘q. Ayniqsa, Osiyoda bundaylar istagancha topiladi. Keyrushning Eroni esa o‘sha xatoni kutadi. Ba’zan 90 daqiqa payt poylashi mumkin, ammo qulay fursat tug‘ilgani hamono imkoniyatni qo‘ldan bermaydi. Eron Qatarni 2:0 hisobida yutganini aytdik. O‘sha gollarning har ikkisi ham so‘nggi daqiqalarda urilganini bilarmidingiz?
Ҳасанали ота
Фурқат Қурбонов
Холис таҳлилчи блоги
Жалолиддин Қобилжонов
Яҳёхўжа Улуғхўжаев
Сафарали Сиддиқов
«InterFutbol» газетаси
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги
Маъмуржон Ибрагимов
